Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Macro-economie
     
Macro-economie
Select an indicator
Productiewaarde primaire sector - Land- en tuinbouw

Productiewaarde 18,5% hoger
12/19/2022

De productiewaarde van de agrarische sector is in 2022 uitgekomen op meer dan 36 miljard euro, zo’n 18,5% hoger dan in 2021. Dit is het resultaat van een lager productievolume (-2%) en een fors hogere gemiddelde prijs (+21%). De ontwikkeling verschilt per sector. Zo steeg de productiewaarde van de rundveehouderij, de intensieve veehouderij en de akkerbouw met respectievelijk 46,5%, 24,5% en 37%, maar daalde die van de tuinbouw (-3%).


Productiewaarde akkerbouw boven 4 miljard euro
De productiewaarde van de akkerbouw is in 2022, na de eerdere stijging in 2021, opnieuw zeer sterk gestegen met zo’n 37% tot bijna 4,2 miljard euro. Het volume steeg met gemiddeld zo’n 6,5% maar vooral de gemiddelde prijs is evenals vorig jaar sterk gestegen (+28,5%). Het productievolume van vrijwel alle belangrijke akkerbouwproducten zoals granen (+34%), suikerbieten (+8,5%), aardappelen (+3,5%) en voedergewassen (+1%) steeg. Door de droogte werd in eerste instantie nog wel een slechte oogst bij aardappelen verwacht. Dit bleek uiteindelijk mee te vallen omdat er door de droogte een lage ziektedruk was en er goed beregend kon worden. Hierdoor is bij aardappelen toch nog boven het vijfjaarlijks gemiddelde geoogst. Alleen het productievolume van uien vertoonde, na de toename van vorig jaar, nu een afname (-6,5%). Granen, met name tarwe, hebben een spilfunctie in de prijsvorming van veel andere akkerbouwproducten. Door de oorlog in Oekraïne is de prijs van tarwe enorm gestegen. Daarmee stegen ook de prijzen van andere gewassen. Er zijn in 2022 voor alle akkerbouwgewassen fors hogere prijzen gerealiseerd variërend van +68% voor uien, +37% voor aardappelen, +28% voor granen en +27% voor suikerbieten. Voor zowel aardappelen en uien is hier gerekend met een gemiddelde prijs over het kalenderjaar.


Afname productiewaarde tuinbouw
De productiewaarde van de tuinbouw is in 2022 met zo’n 3% gedaald tot ongeveer 12,2 miljard euro. Bij zowel groenten als bij bloemen en planten was er in 2022 een daling van de productie. Dit heeft bij de glastuinbouw gerelateerde producten alles te maken met de sterk gestegen energiekosten door de ban op import van Russisch gas als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Veel glastuinders hebben besloten om een deel van het areaal niet in productie te nemen. Bij de sierteeltsector (bloemen en plantmateriaal) ging de afname van de productie (-6%) samen met een zeer bescheiden toename van de prijs (+0,5%). Alleen bij bloembollen nam de productie nog toe, maar ook bij planten en boomkwekerijproducten zien we een forse afname van de productie (-10,5%). Bij verse groenten nam de totale productiewaarde met 8,5% toe. Er is wel een lager aanbod geraamd, maar de gemiddelde prijs, die vorig jaar ook al was gestegen, komt dit jaar 14,5% hoger uit. Met name voor tomaat (+21%) en komkommer (+32%) zijn dit jaar hogere prijzen geraamd terwijl paprika (+0,5%) een zeer bescheiden prijsstijging liet zien. De totale productiewaarde van fruit vertoont net als vorig jaar een daling (-5,5%). Dit is de uitkomst van een lagere productie (-1%) en een lagere prijs (-4,5%). Met name de opbrengstprijs voor appels liet een forse daling (39%) zien. Sinds de oorlog in Oekraïne is de prijs voor appels sterk gedaald omdat Rusland als afzetmarkt is weggevallen.

Hogere prijzen voor melk
De productiewaarde van de totale veehouderij is in 2022, ten opzichte van 2021, zeer sterk gestegen van bijna 11 miljard tot bijna 15 miljard euro. Meer dan de helft hiervan komt voor rekening van de rundveehouderij (inclusief melk) en het overige deel voor de intensieve veehouderij. Voor 2022 wordt een iets hogere productie bij melk en varkens geraamd. De productie van rundvee, kalveren, pluimvee en eieren komt in 2022 lager uit. Wel worden in de veehouderij over de hele linie hogere prijzen geraamd. In de rundvee-, kalveren-, varkens en pluimveehouderij werden respectievelijk 49,5%, 28%, 23% en 41% hogere prijzen betaald. Net als vorig jaar mag Duitsland nog steeds niet exporteren naar China vanwege de uitbraak van Afrikaanse varkenspest in het oosten van Duitsland. Hierdoor is de Duitse varkensproductie veel lager, wat resulteert in een hoger exportvolume van Nederland en ook hogere prijzen. Ook voor melk werden in 2022 goede resultaten gehaald. Het aanbod van melk steeg, na een daling in 2021, met 1% en daarnaast steeg ook de melkprijs in 2022 zeer fors met 47,5%. In het begin van het jaar is er minder melk aangevoerd vanwege de slechte kwaliteit van het ruwvoer uit oogst 2021. In de tweede helft van 2022 gaan melkveehouders meer melk produceren, met meer mengvoeders, om te profiteren van de zeer hoge afzetprijzen voor melk. Omdat ongeveer de helft van de Nederlandse melk tot kaas wordt verwerkt, is die prijsontwikkeling van belang. De EU-kaasprijs is in 2022 met circa 45% gestegen ten opzichte van 2021. De eierenproductie, die zich in 2021 nog herstelde met 3%, wordt in 2022 weer 2% lager geraamd. Wel neemt de eierprijs met 33% toe.

Sterke prijsstijging voor energie productie
Voor de overige agrarische opbrengsten, waarvan de agrarische dienstverlening het belangrijkste onderdeel is, zijn voor 2022 iets lagere volumes (-1%) en gemiddeld fors hogere prijzen (+22%) geraamd. Met name de verkoopprijs (+160%) van opgewekte elektriciteit heeft aan deze prijsstijging sterk bijgedragen.




Kies een sector
Contactpersoon
David Verhoog
070-3358180
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page