Meetmelkproductie op melkveebedrijven

Op melkveebedrijven waarop het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) is gericht, was in 2024 de gemiddelde meetmelkproductie per ha voedergewas bijna 17.400 kg. Door het fosfaatrechtenstelsel stabiliseerde de gemiddelde meetmelkproductie per ha voedergewas in de periode 2018-2024 naar een niveau van ongeveer 17.000 tot 17.500 kg. De meetmelkproductie per melkkoe was in 2024 ruim 9.600 kg.

Meetmelkproductie per ha bijna 17,4 ton per ha

De meetmelkproductie per ha voedergewas is in 2024 gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. Over de gehele periode 2006-2024 is er een stijging zichtbaar, maar niet in een rechte lijn. In de jaren 2010-2012 stabiliseerde de melkproductie per ha om vervolgens in de jaren erna weer gestaag toe te nemen. In de jaren 2019, 2021 en 2024 was er ten opzichte van het voorgaande jaar een lichte daling te zien in de meetmelkproductie per ha voedergewas. In de Zandregio is de gemiddelde meetmelkproductie per ha voedergewas het grootst (18.250 kg), gevolgd door de Kleiregio (17.229 kg), de Veenregio (15.468 kg) en tot slot de Lössregio (14.933 kg). De afname van de meetmelkproductie per ha voedergewas is het gevolg van enerzijds een hogere melkproductie per koe en anderzijds extensivering, resulterend in minder melkkoeien per ha voedergewas. De fosfaatreductieregeling en het fosfaatrechtenstelsel resulteerde in 2018 en 2019 in een lager gemiddeld aantal melkkoeien waardoor de veebezetting daalde. De melkproductiestijging per ha voedergewas bleef daardoor achter bij de melkproductiestijging per koe. In 2022 en 2023 is er sprake van een stijging in de veebezetting, maar in 2024 is de veebezetting lager ten opzichte van het voorgaande jaar.

De spreiding in kg meetmelk per ha voedergewas tussen bedrijven neemt de laatste jaren toe. Dit is het gevolg van enerzijds een verdere verhoging van de melkproductie per ha op veel melkveebedrijven en anderzijds een gelijkblijvende of lage melkproductie per ha op een aantal andere bedrijven. Melkveehouders hanteren verschillende strategieën resulterend in een verschillende melkproductie per ha voedergewas.

Melkproductie per koe in 2024: 9.624 kg per koe

De gemiddelde meetmelkproductie per koe op melkveebedrijven waarop het LMM is gericht, lag in 2024 40 kg hoger dan in 2023. Het niveau van de melkproductie per koe in 2024 was met rond de 9.750 kg het hoogst op melkveebedrijven in de Zandregio en het laagst in de Lössregio met ongeveer 8.550 kg meetmelk per koe.

Voeding beïnvloedt de melkproductie per koe

In de Klei- en Zandregio daalde de meetmelkproductie per koe in de jaren 2011 -2013. De tijdelijke daling van de meetmelkproductie per koe in die periode kan diverse oorzaken hebben. Een mogelijke oorzaak is dat ondernemers door de dreigende overschrijding van het melkquotum minder krachtvoer hebben gevoerd met als gevolg een lagere melkproductie per koe. Ook het weer kan van invloed zijn geweest op de hoeveelheid en kwaliteit van het ruwvoer waardoor minder melk en lagere vet- en eiwitgehalten zijn gerealiseerd. In 2019 en 2021 was dat het geval. Melkveebedrijven in het LMM in de Klei- en Veenregio realiseerden in 2024 in een hogere melkproductie per koe in vergelijking met voorgaande jaren. In de Zandregio was de melkproductie per koe in 2024 vergelijkbaar met 2023. In de Lössregio was dit aanzienlijk lager dan het voorgaande jaar.

De variatie (25-75-procentwaarden) in meetmelkproductie per koe tussen bedrijven in de periode 2001-2023 is niet wezenlijk veranderd. De helft van het aantal melkveebedrijven in de Zandregio heeft een meetmelkproductie binnen een range van -700 tot +700 kg meetmelk per koe rond de mediaan. De spreiding in de meetmelkproductie per koe in met name de Lössregio in 2024 is kleiner dan in de andere regio’s.