| Actuele voedselprijzen - Rundvlees |
Ruim aanbod van slachtkoeien drukt rundveeprijzen in de zomer; prijsniveau blijft historisch hoog
|
23-10-2026
|
De consumentenprijsindex (CPI) van rundvlees kwam in augustus uit op 158 punten. De producentenprijsindex (PPI) daalde naar 166 punten en de af-boerderijprijsindex (API) nam af naar 198 punten in augustus 2026 (2020 = 100).
|
Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex voor rundvlees kwam in augustus 2026 uit op 158 punten, een daling van 2% ten opzichte van juni 2026. Het niveau lag 3% lager dan in augustus 2025. Deze daling is opvallend na de aanzienlijke prijsstijging die sinds begin 2024 zichtbaar was in de consumentenprijs. Volgens de Europese Commissie is de vraag naar rundvlees in de Europese Unie (EU) afgezwakt door het hoge prijsniveau. Economische onzekerheid wordt door de EC benoemd als een van de belangrijkste factoren achter de prijscorrecties (EC, 2026). Rabobank stelt dat consumenten kritischer worden op de prijs van rundvlees en minder bereid zijn hogere prijzen te betalen (Rabobank, 2026). De consumentenprijs reageert gewoonlijk vertraagd en gedempt op de lagere inkoopprijzen. Daardoor is de daling in de CPI kleiner dan de daling in de API en de PPI.
De producentenprijsindex van de rundvleesindustrie kwam in augustus 2026 uit op 166 punten. Dat is een daling van bijna 6% ten opzichte van juni 2026 en een daling van 13% ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Deze ontwikkeling sluit aan bij Europese karkasprijzen. De gemiddelde EU-prijs voor runderen lag in augustus 7% lager dan een jaar eerder. Daarnaast drukte een tijdelijk extra importaanbod op de Europese markt. De EU-invoer van Braziliaans rundvlees steeg in januari-mei 2026 met 62% (EC, 2026). Het ingevoerde vlees kwam versneld de markt binnen, vóór de aangekondigde importstop van 3 september. Het Europese aanbod blijft in de basis wel krap.
De prijsindex af boerderij daalde met ruim 8% naar 198 punten in augustus 2026, en ligt daarmee 18% onder het niveau van augustus 2025. De correctie die in het voorjaar begon, is daarmee in de zomer versterkt. De prijzen voor slachtkoeien dalen sinds maart 2026, toen ze hun hoogste niveau van het jaar bereikten. De belangrijkste verklaring is een opvallend ruim binnenlands aanbod van slachtkoeien. Dat staat in contrast met de krapte op de Europese markt. Volgens Rabobank lag de Nederlandse rundvleesproductie in de eerste helft van 2026 4% hoger dan een jaar eerder, terwijl de productie in de EU en het Verenigd Koninkrijk met 3% daalde (Rabobank, 2026). Tot en met eind juli werden er in Nederland 8% meer runderen geslacht dan in dezelfde periode van 2025. Slachterijen hadden moeite om het aantal slachtingen bij te houden. De droogte van de zomer droeg hieraan bij. Door lagere melkproductie, vruchtbaarheidsproblemen en zorgen over de wintervoorraad voer voerden veehouders koeien eerder af dan gebruikelijk.
Sinds de zomer spelen er twee belangrijke ontwikkelingen in de rundvleesmarkt. Ten eerste heeft de EU met ingang van 3 september de invoer van Braziliaans rundvlees opgeschort omdat Brazilië onvoldoende garanties kan geven met betrekking tot het gebruik van antibiotica. Het EU-Mercosur-akkoord is sinds 1 mei 2026 van kracht, maar biedt zolang deze importstop duurt weinig extra aanbod vanuit Brazilië. Ten tweede herstelden de prijzen voor koeien licht in september. Op basis van deze ontwikkelingen wordt verwacht dat de API en PPI in het najaar zullen stabiliseren of licht zullen herstellen. De CPI zal naar verwachting stabiel blijven. Dat komt door het tijdelijke karakter van de effecten van droogte, de importstop voor Braziliaans rundvlees en de seizoensmatig hogere vraag in het vierde kwartaal van het jaar in verband met de feestdagen.
Keten
Consumenten kopen vers rundvlees bij de slager of in de supermarkt. Supermarkten en speciaalzaken kopen vlees via de (importerende) groothandel of rechtstreeks van de vleesindustrie. De Nederlandse vleesindustrie doet ook aan export. Slachterijen kopen runderen rechtstreeks van de veehouders of met tussenkomst van handelaren en commissionairs. Runderen komen uit de vleesstierhouderij of de melkveehouderij. Kalveren komen uit de kalverhouderij. De meeste slachtingen van volwassen runderen in Nederland zijn de slachtingen van het afgestoten melkvee.
-Rundveebedrijven
Het Nederlandse rundvlees komt van de melkveehouderij en van de vleesstierhouderij. De circa 23.500 bedrijven met rundvee houden in totaal 3,8 miljoen stuks rundvee, waarvan 167 duizend jongvee voor vleesproductie en circa 1 miljoen vleeskalveren. Ten opzichte van de melkveehouderij is de stierenhouderij een bescheiden tak van de landbouw.
-Industrie
De vleesindustrie bestaat uit slachterijen, uitsnijderijen en vleesverwerkers. Nederland telt 285 grote en kleine slachterijen van vlees (geen pluimvee). Slechts negen runderslachterijen en zeven kalverslachterijen slachten meer dan 10.000 runderen per jaar. In 2022 zijn in totaal 482 duizend volwassen runderen geslacht met een totaal geslacht gewicht van 158 duizend ton. Er zijn verder 260 bedrijven die behoren tot de vleesverwerkende industrie. Vooral grotere bedrijven combineren slacht en verwerking.
-Afzet
Nederland telt circa 980 grote en kleine groothandels in vlees en vleeswaren. Een deel van deze groothandels betreft importerende en exporterende groothandels. Ook bedrijven in de vleesverwerkende industrie zijn zowel in Nederland als op de buitenlandse markten actief. In 2022 werden meer rundvlees en vleesproducten geëxporteerd dan geïmporteerd. De handelsbalans voor vlees van runderen (vers gekoeld of bevroren) komt op een uitvoerwaarde van 1,1 miljard euro (Eurostat). Van de totale vleesexport is circa 85% export van in Nederland geproduceerd of verwerkt vlees en 15% wederuitvoer of doorvoer.
De Nederlandse consument koopt vlees vooral via supermarkten en via de foodservice (horeca, catering). Beide kennen een aantal grote inkooppartijen. Op de retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (36% marktaandeel), Jumbo (21% marktaandeel) en Superunie (26% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de vleesindustrie.
In 2022 werd voor circa 750 mln. euro aan rundvlees verkocht via supermarkten. De consumptie van rundvlees in Nederland is relatief stabiel. In 2021 was het verbruik van rundvlees (15,3 kg) per hoofd van de bevolking iets lager dan de jaren voor corona (15,5 in 2018 en 2019). Dit heeft te maken met het wegvallen van de consumptie van rundvlees in de foodservice en een onvolledige verschuiving van de vraag naar rundvlees voor thuisbereiding.
Er is een seizoenspatroon in de afzet, met pieken in januari, het barbecueseizoen en in december (feestdagenmaand).
Prijsvorming
De prijsontwikkeling van rundvlees wordt beïnvloed door de marktdynamiek in Nederland en in het buitenland. In Nederland maken supermarkten raamcontracten met leveranciers van rundvlees over de prijs en andere voorwaarden, bijvoorbeeld over aanvoervolumes tijdens bijzondere (piek)momenten, maar ook over duurzaamheids- en kwaliteitseisen.
Ondanks de seizoenspatronen volgen de prijzen af boerderij van Nederlandse slachtrunderen, de producentenprijzen en de consumentenprijzen elkaar slechts in beperkte mate. Contracten met de retailers kunnen prijsschommelingen tijdelijk dempen. Ook is het belang van de import van rundvlees voor de consumptie in Nederland groot. Daarbij komt dat de inkoop van vlees slechts één van de kostencomponenten is bij de productie van vlees en vleeswaren in de verwerkende industrie en distributie via de retail.
In het kader van het EU-landbouwmarkt- en prijsbeleid is rundvlees jarenlang een beschermd product geweest, waarbij de overheid de prijs ondersteunde. Door een reeks hervormingen is de markt geliberaliseerd. Vroeger speelden fysieke veemarkten een belangrijke rol. Om verspreiding van veeziektes te voorkomen, zijn de meeste veemarkten aan het begin van deze eeuw gesloten. Met de opkomst van het internet zijn virtuele veemarkten ontstaan die het mogelijk maken voor veehouders de prijsontwikkelingen beter te volgen.
|