| Jaarprijzen per sector - Melkveehouderij |
Hogere gangbare en biologische melkprijs
|
15-12-2025
|
De melkprijs voor gangbare en biologische melk is in 2025 respectievelijk met bijna 10% en ruim 11,5% gestegen ten opzichte van 2024. De verwachting is dat de krachtvoerprijs met ruim 8% daalt.
|
Zuivelnoteringen
De Nederlandse zuivelnoteringen piekten in november en december 2024, met een 84% hogere boternotering ten opzichte van het dieptepunt in september 2023. Dit jaar daalden de zuivelnoteringen tot eind februari, met een opleving tot begin juni. Daarna daalden de noteringen. Per saldo zijn ze met 25% voor melkpoeder en 32% voor boter gedaald ten opzichte van het begin van 2025. Omdat ongeveer de helft van de Nederlandse melk tot kaas wordt verwerkt, is de prijsontwikkeling hiervan belangrijk. De EU-kaasprijs steeg in 2024 met 15%. In 2025 is de kaasprijs met 10% gedaald. Hiermee daalde deze dus minder dan de zuivelnoteringen, maar is een groot deel van de stijging in 2024 ongedaan gemaakt.
De volatiliteit in de internationale zuivelmarkt is groot. Dit wordt goed weerspiegeld in de Global Dairy Trade prijsindex. De Global Dairy Trade-index steeg sinds het dieptepunt in augustus 2023 tot begin mei 2025. Daarna is deze tot medio november met 18% gedaald.
De Italiaanse spotprijs steeg tot halverwege mei 2025 naar 68 euro per 100 kg. Daarna is deze met een kwart gedaald. De Nederlandse spotprijs bleef het eerste halfjaar van 2025 per saldo stabiel op ruim 50 euro, maar is inmiddels gedaald met een derde tot 32 euro per 100 kg. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat deze spotprijzen maar op een klein deel van de melk betrekking hebben.
Handel in zuivelproducten
In Nederland wordt de meeste melk tot kaas verwerkt. Over de eerste 6 maanden van 2025 nam de wereldhandel in kaas met 6,1% toe. De belangrijkste exporteurs van kaas op de wereldmarkt (met tussen haakjes de toe- of afname van hun export) zijn de EU-27 (+1%), de VS (+11%), Nieuw-Zeeland (+25%), het VK (0%) en Australië (+3%). Voor de volle en magere melkpoeders nam de export op de wereldmarkt met respectievelijk 4,6% en 3,5% af, waar Nieuw-Zeeland en de VS (alleen voor magere melkpoeder) een groot aandeel in hebben. Omdat Nieuw-Zeeland een groot aandeel heeft in de wereldhandel, dragen de veranderingen in de exportstromen van dat land substantieel bij aan het volume van de wereldhandel en kunnen ze daardoor een sterke invloed hebben op de prijs. Voor Nieuw-Zeeland nam de export van volle melkpoeder met 6% af; die van de magere melkpoeder nam met 6% af. Over de eerste 6 maanden van 2025 was de bijdrage van de EU-27 en de VS aan de wereldhandel voor magere melkpoeder verschillend met respectievelijk een toename van 3% en een afname van 12%. Voor Australië was er ook een afname van 12%. Voor boter nam de totale export toe met 15%; de (meest bepalende) Nieuw-Zeelandse export nam toe met 12% en die van de EU-27 nam met 3% af.
Prijzen
De gemiddelde fabrieksprijs melk voor 2025 neemt naar verwachting ten opzichte van 2024 met 9% toe en komt uit op 56 euro per 100 kilogram inclusief nabetaling en toeslagen. Hiermee is de melkprijs gemiddeld 4,5 euro per 100 kg hoger dan een jaar eerder. Oorzaak van de hoge melkprijs in de eerste 9 maanden van het jaar was de wereldwijde daling van het melkaanbod (in onder andere Nieuw-Zeeland, de EU en de VS). Door de hoge melkprijs en het goede weer in andere delen van de wereld trok de melkproductie aan met een prijsdaling tot gevolg. Ook in Europa trok de melkproductie in de loop van het jaar aan door de verlate melkpiek vanwege blauwtong. De nabetaling is geraamd op 1,75 euro per 100 kg. De prijzen voor nuchtere kalveren (stier en vaars) zijn in 2025 explosief gestegen (+166%) evenals die van de slachtkoeien (+42%). De prijzen van nuchtere stierkalveren en slachtkoeien liggen in 2025 respectievelijk 270% en 58% boven het gemiddelde van de periode 2020-2024.
De prijs van elektriciteit neemt nauwelijks toe. Kunstmest wordt in 2025 naar verwachting 12% duurder nadat de prijs ervan in de twee voorgaande jaren met resp. 25 en 20% was gedaald. Veevoer daalt 8% in prijs.
Biologische melkprijs versus gangbaar
De prijs voor biologische melk wordt in 2025 ingeschat op bijna 68 euro per 100 kilogram melk, inclusief nabetaling. Dit is bijna een halve euro hoger dan in 2023. Sinds 2013 is de biologische melkprijs losgekoppeld van de gangbare melkprijs. Beide prijzen bewegen sindsdien onafhankelijk van elkaar. Vooral in 2016 was het verschil groot: gemiddeld ruim 20 eurocent per kilogram melk. Dit kwam vooral door de lage gangbare melkprijs, terwijl het verschil in 2022 5 eurocent per kg was, mede door de hoge gangbare prijs. In 2025 wordt een plus op de biologische melkprijs ten opzichte van de gangbare melkprijs van ruim 11 eurocent per kilogram melk ingeschat. Over de periode 2020-2024 lag de melkprijs op de biologische melkveebedrijven gemiddeld 10,4 eurocent hoger. De oorzaak ligt mede in de sterk gedaalde gangbare melkprijs in het laatste kwartaal, terwijl die van de biologische melk nog iets stijgt.
Voor biologische melk wordt de gemiddelde
melkprijs voor 2018 geraamd op 49,50 euro per 100 kilogram inclusief
nabetaling, ruim 2% lager dan in 2017. Sinds 2013 is de biologische melkprijs
losgekoppeld van de gangbare melkprijs. Beide prijzen bewegen sindsdien
onafhankelijk van elkaar. Vooral in 2016 was het verschil groot: gemiddeld 20 eurocent
per kilogram melk. In 2018 zal dit naar verwachting afgenomen zijn tot
gemiddeld 11,5 eurocent per kilogram melk.
|