| Kosten - Glastuinbouw |
Kosten gemiddeld glastuinbouwbedrijf stijgen 13%
|
15-12-2025
|
De kosten van een gemiddeld glastuinbouwbedrijf worden in 2025 ongeveer 13% hoger geraamd dan in 2024, namelijk op 3,2 mln. euro. De gemiddelde bedrijfsomvang nam daarbij toe met ruim 6%. Het andere deel komt door prijs- en volumemutaties.
|
De toegerekende kosten, de belangrijkste kostenpost op een glastuinbouwbedrijf, stegen net iets minder dan de totale kosten. De groei van 12,5% is fors te noemen. Na aftrek van de bedrijfsgroottegroei resteert zo’n 6%. Een belangrijke post binnen de toegerekende kosten wordt gevormd door de zaai- en potgoedkosten. Deels kwam deze toename door prijsstijgingen vanwege de toegenomen arbeidscomponent bij het gereedmaken van dit uitgangsmateriaal, maar ook zit er een deel in het duurdere uitgangsmateriaal voor de bollenbroei, toename van de belichte teelt, en de kosten voor resistente rassen bij tomaten. Ook een deel van het uitgangsmateriaal voor de potplantenteelt moet nog altijd vanuit Azië komen en omvaren vanwege dreigingen in de Rode Zee. Door wortelproblemen bij paprikateelt oriënteren telers zich op andere teeltmedia dan steenwol. Naast prijs en volume zijn er ook jaarlijks verschuivingen in de steekproefbedrijven. Het belang van glasgroenten is dit jaar sterk gestegen, wat een deel van de sterke toename verklaart. Andere belangrijke kostenposten binnen de toegerekende kosten zijn onder andere materialen, aflever- en transportkosten en meststoffen. Samen zijn ze dit jaar goed voor 30% van de totale kosten.
De arbeidskosten bepalen ongeveer 24% van de kosten van een gemiddeld glastuinbouwbedrijf. De laatste 10 jaren schommelt dit tussen de 21% en 24% van het totaal. Hoewel het aandeel dan wel min of meer gelijk blijft, stijgen de absolute kosten wel. Met name de prijscomponent stijgt. Dat werkt automatisering en robotisering in de hand. Experimenten van systeemveranderingen bijvoorbeeld bij tomaten moeten zorgen voor arbeidsbesparingen, maar zijn nog niet in de praktijk toepasbaar. Door de productietoename van het afgelopen jaar, vooral bij glasgroenten, is in totaal een groei van 11,5% ingerekend. Dit is groei die deels gerealiseerd is door de bedrijfsgroottegroei. Werk door derden ontwikkelt zich vanzelfsprekend in gelijke richting, maar groeit mede door een andere steekproefpopulatie sterker dan eerdere jaren.
Ook de kosten voor energie namen dit jaar toe en meer dan de groei van het gemiddelde bedrijf. Dit kwam door hogere gasprijzen. Dit kwam onder andere door uitloop van goedkopere contracten en hogere prijzen in het voorjaar van dit koudere jaar (meer graaddagen) ten opzichte van een jaar eerder. Ook de minder aangekochte elektriciteit bleek hoger in prijs. Op de momenten dat elektriciteit gevraagd wordt zijn prijzen hoog, terwijl op andere momenten met voldoende zon en wind de prijzen vrij laag waren, maar niet of beperkt nodig voor de teelt. Sommige telers spelen actief in op dit verschil en zien kansen hun kosten te beperken. Anderen besparen kosten omdat het bedrijf meehelpt om het evenwicht op het Nederlandse elektriciteitsnet te handhaven. Hiervoor ontvangt een bedrijf per keer, als daar gebruik van wordt gemaakt, een vergoeding. De kosten namen gemiddeld met 96.000 euro toe. De netto-energiekosten stegen met 52.000 euro per bedrijf, wat een sterke toename is.
De materiële activa stegen met een ruim 10% naar 514.000 euro. Afschrijvingen namen beperkt toe, uitgezonderd machines en installaties. Een aantal bedrijven heeft voldoende liquide middelden om machines, apparaten en installaties aan te schaffen die bijvoorbeeld de energiehuishouding verbeteren of arbeidsbesparingen opleveren. De kosten van onderhoud en huur namen verhoudingsgewijs evenredig toe. De toename van deze posten wordt vooral veroorzaakt door aanpassingen in de steekproef en minder door prijs- en volumeveranderingen en laat een beperkte groei zien.
De financieringslasten zijn een relatief klein bedrag ten opzichte van andere posten. Door goede bedrijfsresultaten is het aandeel in de totale kosten gedaald.
|