| Productieomstandigheden - Vollegrondsgroenteteelt |
Verschillen in prijzen en volumes tussen teelten
|
15-12-2025
|
In de raming wordt uitgegaan van een gemiddeld bedrijf, maar per bedrijf worden er keuzes gemaakt wat betreft geteelde gewassen, specialisatie, hoe afzet is geregeld en kostenfactoren. Deze keuzes bepalen bij gegeven weers- en marktomstandigheden uiteindelijk hoe het seizoen is verlopen en of de teler een hoger of lager inkomen realiseert dan het gemiddelde vanuit de raming. Er zijn ook verschillen per teler of deze via vaste contracten werkt of opbrengsten via de vrije handel incasseert. Vaste contractprijzen in een seizoen met veel productie biedt voordelen, bij een tekort aan producten zijn vrije marktprijzen lucratiever. Dit jaar werd er extra productie boven op de contractvolumes geoogst die tegen lage prijzen werd verkocht. Niet ieder geteeld product heeft de markt gehaald, met name als de kosten van oogsten hoger waren dan de opbrengst of als de infectiedruk te hoog werd en de producten niet voldeden aan de specificaties. De extra kilo’s product vielen soms ook nog binnen de afgestemde specificaties en dan is er geen extra verrekening van de extra kilo’s. Hooguit heeft de teler meer product geoogst door een hogere slagingskans van de teelt. Het inkomen van de vollegrondsgroenteteelt in 2025 werd bepaald door het type, de vraag en de areaalmutatie van het gewas, de gemaakte afspraken over extra productie, de slagingskans en het type handel of de teler een goed of slecht jaar had. We lopen in het navolgende de belangrijkste productgroepen langs.
|
De aspergeteelt beleefde een goed seizoen met een rustige productie zonder pieken: goede opbrengsten met prima prijzen. Door de droogte was de productie iets minder, met dunnere asperges maar goede prijzen. Het productieareaal in de open grond is licht gedaald. De telers ontvingen in 2025 een gemiddeld acceptabele, goede prijs bij een lager productievolume.
Bloemkool had in 2025 te maken met een volle markt in Europa bij gelijkblijvend areaal in Nederland. De start was iets later dan anders, waarna er meer productie kwam in juni, met een moeizame afzet. Er was meer dan voldoende productie in Europa en dat liep nog lang door in het najaar; de handel was duwen en trekken. Door de goede groeiomstandigheden, snellere teelten en meer productie in 2025 kregen de telers fors lagere prijzen voor bloemkool.
Het areaal broccoli is licht gestegen in 2025 en kreeg vanaf de zomer te maken met een aantrekkende markt. De kwaliteit van de broccoli was goed, met meer productie en acceptabele prijzen. De telers beleefden een goed jaar.
De witloftrek beleeft een matig seizoen. De prijzen zijn fors lager dan in 2024. Er zijn wel weer voldoende pennen ter beschikking uit de oogst van 2024, na de wortelschaarste van de oogst van 2023. De betere beschikbaarheid gaf weer voldoende productie, maar de prijs decimeerde in vergelijking met de goede prijzen in 2024. Al met al was het een matig seizoen met meer volume en slechte prijzen.
De beschikbaarheid van aardbeien komt uit diverse bronnen, die elkaar beïnvloeden: kas, tunnel, open grond, stellingen en import. Het areaal van de aardbeien in de open grond daalt al jaren, terwijl het areaal onder glas stijgt. De invulling van de arbeidsbehoefte voor werkzaamheden buiten wordt steeds meer een uitdaging. De doordragers zorgen voor een geleidelijke oogst en hangen op een mooie plukhoogte in goten in de kas. Door een betere kwaliteit en continuïteit verdringen goede aardbeien uit de kassen de kwalitatief wisselvallige aardbeien uit de open grond.
Het areaal sla in de open grond is licht gestegen met een dramatische start voor ijsbergsla aan het begin van het seizoen ondanks een goede kwaliteit. Door de goede groeiomstandigheden in heel Europa kwam er veel sla-aanbod met goede kwaliteit maar waren de prijzen slecht.
De preiteelt in 2025 kent een moeizaam seizoen bij een iets krapper productieareaal, wel met hogere opbrengsten van het land maar met slechte prijzen. Door het warme weer in 2025 in Europa is de vraag beperkt geweest en de productie in omliggende landen is tot nu toe zelfvoorzienend geweest. Het zal kouder moeten worden in Europa om meer vraag te krijgen naar deze groente.
De teelt van rode- en witte kolen heeft veel meer kilo’s opgeleverd door areaaluitbreiding en het gunstige groeiseizoen. Dit resulteerde in meer grotere, grovere kolen dan normaal, terwijl de schaarse kleinere kolen beter werden betaald op de vrije markt. Veel sluitkool wordt verkocht via contracten en die kolen werden afgenomen zoals afgesproken.
Het areaal spruitkool is gestegen en door het gunstige groeiseizoen was er ook meer productie. Door de slechte prijzen bleven de spruiten langer aan de plant en werden de spruiten grover. Daardoor waren ze nog wel interessant om te exporteren. Met acties van de retail en export zijn er grote volumes verkocht, maar het is een dramatisch seizoen met slechte prijzen. Het zachte weer heeft niet meegeholpen om het extra aanbod van spruiten aan de man te krijgen; dan is kouder weer nodig.
|