| Structuur volgens het Informatienet - Varkenshouderij |
Neerwaartse trend van het aantal varkensbedrijven zet door
|
15-12-2025
|
De Nederlandse varkenshouderij laat in 2025 een voortzetting zien van de trend van krimp en schaalvergroting. Het aantal varkens is sinds 2000 met circa 24% gedaald, van 13,1 miljoen naar 10,0 miljoen dieren. De afname is vooral sinds 2020 versneld door beëindigingsregelingen. Het aantal bedrijven is in dezelfde periode met ruim 80% gedaald, van 14.520 in 2000 naar circa 2.540 in 2025, terwijl de gemiddelde bedrijfsomvang blijft toenemen (CBS, 2025).
Niet alleen in Nederland maar ook in andere Europese landen nam de varkensvleesproductie en het aantal bedrijven af. De mate waarin en de redenen verschillen per land. In het kielzog van dure voergrondstoffen in de jaren 2022 en 2023 zijn veel bedrijven gestopt met varkenshouden. Het aantal bedrijven dat stopte is in sommige landen nog extra versterkt door aangescherpte eisen voor dierenwelzijn. Daar kwam bij dat de export vanuit de EU naar derde landen, zoals China, recent gedaald is. De omvang van de productie is nu in veel landen vrij stabiel.
|
Tussen 2010 en 2020 daalde het aantal varkens in Nederland met ongeveer 2,5%. Sinds 2020 is deze afname echter sterk versneld: tussen 2020 en 2025 kromp de varkensstapel met ruim 16%, van 11,95 miljoen naar circa 9,97 miljoen dieren. De daling is iets sterker zichtbaar bij de fokvarkens (zeugen), waarvan de aantallen sinds 2020 met ongeveer 21% afnamen, dan bij de vleesvarkens, die in dezelfde periode met circa 17% terugliepen.
Gedurende 2024 en doorlopend in 2025 nemen veel varkenshouders deel aan de beëindigingsregelingen LBV en LBV+, wat een flinke krimp van de sector teweegbrengt. Per november 2025 zijn 573 aanmeldingen geregistreerd (RVO, 2025), wat neerkomt op circa 18% van de bedrijven. Veel bedrijven die zich in 2024 aanmeldden, zijn richting eind 2025 grotendeels leeggedraaid en bevinden zich in de laatste fase van afbouw. Mede door de beëindigingsregelingen daalt daardoor het aantal bedrijven van ruim 3.000 in 2024 naar ongeveer 2.540 in 2025.
Het aantal varkens neemt in dezelfde periode af van circa 10,5 naar 10,0 miljoen dieren, waardoor de reductie in bedrijven relatief groter is dan die in dierenaantallen. Deze ontwikkeling leidt ook tot een verschuiving in de structuur van de sector: het aantal fokvarkens (zeugen) daalt sinds 2020 met ruim 21%, tegenover 16% voor de totale varkensstapel, terwijl het aantal bedrijven in dezelfde periode met bijna 30% afneemt, waardoor de productie zich steeds meer concentreert bij minder, grotere bedrijven. Bedrijfsvergroting vindt veelal plaats doordat een ondernemer een andere locatie bijkoopt; uitbreiding van huidige locaties is veel minder gebruikelijk.
De gemiddelde bedrijfsomvang van de gespecialiseerde varkensbedrijven nam ten opzichte van 2024 licht toe naar bijna 1,5 miljoen euro SO in 2025 (480 zeugen en 2.550 vleesvarkens). Het aantal onbetaalde aje per bedrijf is weinig veranderd.
Tussen de bedrijfstypen zijn grote verschillen in bedrijfsomvang. De vleesvarkensbedrijven zijn duidelijk kleiner dan gemiddeld, met daarbij ook minder inzet van onbetaalde krachten en weinig (20%) betaald personeel.
Bedrijven en bedrijfsopzet (gemiddeld per bedrijf) van gespecialiseerde varkensbedrijven, per bedrijfstype, 2024 en 2025 |
| 2024 | | | | | | Aantal bedrijven | 1.950 | 510 | 1.010 | 430 | | Standaardopbrengst (x 1.000 euro) | 1.496 | 1.352 | 1.136 | 2.404 | | Aantal onbetaalde aje | 1,28 | 1,54 | 1,02 | 1,52 | | Aantal vleesvarkens | 2.550 | 320 | 3.050 | 4.030 | | Aantal zeugen | 390 | 800 | 30 | 680 | | 2025 | | | | | | Aantal bedrijven | 1.810 | 460 | 950 | 400 | | Standaardopbrengst (x 1.000 euro) | 1.513 | 1.430 | 1.107 | 2.465 | | Aantal onbetaalde aje | 1,27 | 1,56 | 1 | 1,52 | | Aantal vleesvarkens | 2.550 | 360 | 2.970 | 4.130 | | Aantal zeugen | 400 | 850 | 20 | 700 |
|