Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Handel en afzet
     
Handel en afzet
Select an indicator
Handel in agrarische goederen - Alle agrarische producten

De Nederlandse landbouwexport 2018 in breder perspectief
1/18/2019

In 2018 exporteerde Nederland volgens ramingen voor 90,3 miljard euro aan landbouwgoederen. Dit is een groei (+0,2% ten opzichte van 2017), maar betekent wel dat de grote landbouwbouwexportgroei van de laatste jaren nagenoeg tot stilstand komt. Prijsdalingen zijn een belangrijke verklaring voor de lagere groei van de landbouwexportwaarde dan in vorige jaren. 


Download hier de volledige publicatie. Dit artikel bevat een selectie van feiten over de Nederlandse export van agrarische goederen uit hoofstuk 2 en 4 van de publicatie: Nederlandse landbouwexport 2018 in breder perspectief.


Groei landbouwexport komt bijna tot stilstand
De omvang van de Nederlandse landbouwexport wordt voor 2018 geraamd op 90,3 miljard euro. Dat is 0,2% meer dan het definitieve cijfer voor 2017 (90,1 miljard euro)1  en steekt schril af tegen de voorgaande twee jaren (in 2016 ruim 4% groei en in 2017 ruim 6% groei). Sinds het crisisjaar 2008 is slechts twee keer (in 2009 en 2015) sprake geweest van een absolute exportdaling. De geraamde landbouwexport voor 2018 ligt 38% hoger dan de waarde in 2008. Dat komt door zowel een hoeveelheids- als een prijseffect. Inclusief landbouwgerelateerde goederen, zoals machines voor de voedingsindustrie of meststoffen, wordt de landbouwexport geraamd op 99,5 miljard euro. Dit is 0,5% hoger dan in 2017.





Landbouwimport ook iets hoger
Ook de invoer van landbouwgoederen wordt voor 2018 iets boven het niveau van 2017 geraamd. De import in 2018 wordt geschat op 61,4 miljard euro. Dat is 0,5% hoger dan het definitieve cijfer van 2017. Dat is ook hier een fors lagere groei dan in 2017, met toen 8% groei ten opzichte van 2016. De landbouwimport is sinds 2008, net als de export, vrijwel onafgebroken doorgegroeid. Alleen in 2009 en in 2014 was er sprake van een daling in vergelijking met het voorgaande jaar. De waarde van de voor 2018 geraamde landbouwimport ligt maar liefst 48% hoger dan in 2008.

 

Handelsoverschot iets lager
Door de iets sterker groeiende landbouwimport in vergelijking met de landbouwexport komt het landbouwhandelsoverschot ook iets lager (-0,4%) uit dan in 2017. Het handelsoverschot neemt licht af, van 28,9 naar 28,8 miljard euro. Nederland heeft daarmee sinds 2008 elk jaar een fors overschot in de handel in landbouwgoederen gekend. Het geraamde overschot voor 2018 ligt 22% hoger dan in 2008. Dat is een minder sterke groei dan de landbouwexport, doordat de import in dezelfde periode procentueel sterker groeide dan de export. Er is toch een toename, doordat de export absoluut (in miljarden euro’s) sterker groeide dan de invoer.

 

Landbouwaandeel in totale handelsoverschot groeit
In vergelijking met 2017 is zowel de landbouwexport als de landbouwimport minder belangrijk geworden in het totale Nederlandse goederenpakket. Dat komt doordat de handel in niet-landbouwgoederen een stuk sterker steeg dan de handel in agrarische goederen. Het aandeel van de landbouw in de totale goederenexport nam af van 19,3% in 2017 naar 18,2% in 2018. Bij de import daalt het landbouwaandeel van 15,0% in 2017 naar 13,8% in 2018. In de afgelopen tien jaar zijn de landbouwaandelen vrij stabiel gebleven.

Het landbouwhandelsoverschot laat een opvallende ontwikkeling zien als we deze vergelijken met het totale geraamde goederenhandelsoverschot van Nederland. Na een vrijwel continue afname van het landbouwaandeel van 68% in 2008 naar 49% in 2017, schiet het aandeel in 2018 weer omhoog naar 58%. De reden is dat het totale goederenhandelsoverschot dit jaar fors lager zal uitkomen dan in 2017. Deze daling komt voor het overgrote deel door een sterk groeiend tekort in de handel in minerale brandstoffen. Daarbij speelt een toenemende import van aardgas en ruwe aardolie een grote rol (zie ook CBS, 2018a).

Ruim een derde landbouwexport naar buurlanden
De meeste landbouwexport gaat in 2018, net als alle voorgaande jaren, naar onze buurlanden: 22,8 miljard euro naar Duitsland en 10,2 miljard euro naar België. Dit betreft 36% van de totale Nederlandse landbouwexport (Duitsland 25% en België 11%). Daarna volgen als belangrijkste afnemers het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië, Spanje, de Verenigde Staten, China, Polen en Zweden. De gehele top tien is goed voor maar liefst 72% van de totale export, hetzelfde percentage als in 2017.

In de top tien van bestemmingen staan dezelfde namen als in 2017 en ook de volgorde is niet veranderd. Het aantal EU-landen (nog inclusief het Verenigd Koninkrijk) in de top tien is zeer hoog. Alleen de Verenigde Staten (zevende) en China (achtste) zijn bestemmingen buiten de EU.



Grootste absolute afname in export naar Duitsland
De grootste absolute afnames in de Nederlandse landbouwexport betreffen de topbestemmingen Duitsland (-310 miljoen euro), Frankrijk (-97 miljoen euro) en het Verenigd Koninkrijk (-72 miljoen euro). Bij al deze bestemmingen gaat het om procentueel geringe afnames van circa 1% ten opzichte van 2017. De grootste afname bij de export naar het Verenigd Koninkrijk betreffen varkensvlees, natuurlijke vetten of oliën en dranken (zie ook CBS, 2018b).

Aan de positieve kant komen Japan (+110 miljoen euro), Marokko (+93 miljoen euro), Polen (+86 miljoen euro), Rusland (+77 miljoen euro) en China (+66 miljoen euro) naar boven. In het geval van Marokko (+36%) en Japan (+17%) gaat het om aanzienlijke groeipercentages. De exportgroei naar Japan gaat met name om varkensvlees en dranken. De exportgroei naar Marokko betreft voor de helft natuurlijke vetten en oliën. Polen (+3%), Rusland (+6%) en China groeien procentueel een stuk minder. Fruit (naar Polen), bereidingen van graan, meel en melk (China, Rusland) en snijbloemen (Rusland) zijn hier de meest prominente stijgers. Babymelkpoeder is als zuivelbereiding zelfs verantwoordelijk voor de gehele exportgroei naar China en is inmiddels het belangrijkste Nederlandse exportproduct, inclusief niet-landbouwgoederen, richting China (CBS, 2018c).

Buurlanden goed voor bijna een derde landbouwimport
Net als bij de export zijn de buurlanden toonaangevend als landbouwleveranciers bij de import. De landbouwimport uit Duitsland wordt geraamd op 11,4 miljard euro (18,5%) en daarnaast komt 8,6 miljard (14,0%) uit België (figuur 2.7). De percentages zijn vrijwel gelijk aan vorig jaar. Frankrijk, Brazilië, de Verenigde Staten, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Italië en Ivoorkust vullen de top tien van belangrijkste landbouwleveranciers aan. De samenstelling van de top tien is bijna dezelfde als vorig jaar en ook het gezamenlijke aandeel is vergelijkbaar (licht gegroeid van 62 naar 62,6%). De importwaarde van bonen in de cacao-industrie nam toe, de importwaarde van palmolie nam af. Daardoor kwam Ivoorkust in de top tien van importlanden en zakte Indonesië daaruit weg.

Sterke groei import uit Frankrijk
De grootste absolute toename bij de import van landbouwgoederen betreft de invoer uit Frankrijk. Deze nam toe met 350 miljoen euro, oftewel een groei van 10% in vergelijking met 2017 (figuur 2.8). Het gaat hierbij met name om een groeiende waarde van de graaninvoer. Na Frankrijk volgen de Verenigde Staten (+193 miljoen euro; 8%; sojabonen), Polen (+138 miljoen; 9%; divers), Thailand (+104 miljoen; 22%; vlees) en België (+91 miljoen; 1%; dranken).

De invoer uit enkele landen buiten de EU nam sterk af: Indonesië (-341 miljoen euro; -21%; palmolie), Oekraïne (-169 miljoen; -14%; natuurlijke oliën), Argentinië (-138 miljoen; -15%; pinda’s, veevoer), Australië (-99 miljoen; -23%; kool- en raapzaad) en Brazilië (-93 miljoen; -3%; vis- en vleesbereidingen).

Nederland behoudt exportpositie in wereld
Ook in 2017 is Nederland de op één na grootste landbouwexporteur van de wereld. De Verenigde Staten blijven tevens de nummer 1. Duitsland, Brazilië en China vullen de top vijf van belangrijkste exportlanden op landbouwgebied in 2017 aan.




De omvang van de wereldmarkt voor landbouwgoederen is in 2017, volgens de meest recente cijfers uit de UN Comtrade-database, geraamd op 1.647 miljard dollar. Dit is 7% hoger dan een jaar geleden, toen het niveau ongeveer 1.537 miljard dollar bedroeg. Zoals bij de UN Comtrade-database gebruikelijk is, zijn er niet voor elk land elk jaar data beschikbaar, omdat landen soms geen data aanleveren. Ook in 2017 was dit het geval. Voor alle landen waarvan cijfers ontbraken, is een aanname gemaakt om tot deze totaal schatting te komen (zie verder de dataverantwoording).

De Verenigde Staten exporteerden in 2017 voor ongeveer 163 miljard dollar aan landbouwgoederen. Dit is zo’n 10% van de wereldhandel in landbouwgoederen. Nederland is met 101 miljard dollar op afstand nummer twee. Daarna volgen dus Duitsland (94 miljard), Brazilië (83 miljard) en China (77 miljard). De top vijf is de laatste drie jaar niet veranderd. Alleen wisselden Brazilië en China in 2016 van positie, vooral door de toen tegenvallende prijzen voor oliezaden, die vooral door Brazilië worden geëxporteerd. Inmiddels is deze rangorde hersteld.

Een opvallend verschil tussen de landen is dat in deze top vijf Brazilië en Nederland netto-exporteurs zijn, terwijl de Verenigde Staten, Duitsland en vooral China meer importeren dan exporteren. Brazilië is zelfs de grootste netto-exporteur op landbouwgebied in de wereld, gevolgd door Argentinië en als derde Nederland. Thailand en Indonesië vullen deze top vijf van netto-exporteurs aan. China is juist de grootste netto-importeur van de wereld voor landbouwgoederen, gevolgd door Japan en het Verenigd Koninkrijk. Zuid-Korea, Hongkong en Saoedi-Arabië (schatting) liggen dicht bij elkaar als het om plek 5 gaat.

De exportwaarde groeide tussen 2016 en 2017 bij alle landen uit de top vijf, maar de exportwaarde van Brazilië groeide het sterkst, namelijk met 14%. Ook in absolute zin was de groei in de top vijf voor dat land het grootst, gevolgd door Nederland (8%). De groeipercentages van de VS en China lagen dicht bij elkaar (beide 3%). De groei van Duitsland bedroeg 6%. Maar in alle landen steeg ook de importwaarde. Vooral China had behoefte aan een grotere landbouwimport (+15%). De Nederlandse import steeg ook sterk, namelijk met 10%. De groei van de Verenigde Staten (6%) en Duitsland (7%) lag dicht bij elkaar, terwijl de import van landbouwgoederen door Brazilië slechts een bescheiden groei kende van 3%.

Belangrijke exportmarkten voor de Verenigde Staten zijn Canada, China, Mexico, Japan en Zuid-Korea. Ongeveer 17% van de exportwaarde van de Verenigde Staten gaat naar Canada. Dit aandeel is de laatste drie jaar licht dalend. In 2017 nam ook het aandeel van de export naar China af. Naar dit land werd vanuit de VS ook in absolute zin en als enige uit de top vijf minder geëxporteerd dan in 2016. Of deze daling structureel is, moet nog blijken. De aandelen van Mexico, Japan en Zuid-Korea blijven min of meer stabiel. Samen is de top vijf van landen waar de VS naar exporteert goed voor 57% van de totale exportwaarde van de Verenigde Staten. De VS exporteren vooral oliezaden, granen, vlees en fruit. Met name de exportwaarde van vlees steeg, maar die van oliezaden daalde in 2016 en 2017.

De belangrijke exportmarkten voor Duitsland zijn Nederland (13%), Frankrijk (8%), Italië (8%), Oostenrijk (6%) en Polen (6%). Deze aandelen waren de laatste drie jaar redelijk stabiel. De gezamenlijke top vijf waar Duitsland naar exporteert, is goed voor 41% van de totale landbouwexport. Dit is dus een stuk lager dan bij de Verenigde Staten en Nederland. Van de totale landbouwexport van Nederland gaat 60% naar de top vijf landen. Duitsland exporteert vooral zuivel, vlees, producten uit de meelindustrie en dranken.

Brazilië is voor de landbouwexport in grote mate afhankelijk van China. In 2017 was het aandeel dat China had in de totale landbouwexport van Brazilië 27%. Op afstand zijn het de VS, Nederland, Japan en Hongkong die de top vijf compleet maken. Hiermee is Brazilië wel een land dat samen met de VS sterk globaal georiënteerd is als het gaat om haar belangrijkste exportbestemmingen. Samen hebben deze 5 landen een exportaandeel van een kleine 43%. Met name oliezaden, vlees, suiker en suikerwerk, diervoeders en koffie en thee worden door Brazilië geëxporteerd. Vooral van oliehoudende zaden, maar ook van vlees en suiker en suikerwerk, steeg de exportwaarde in 2016 en 2017.

China zet zijn landbouwgoederen vooral af naar omliggende landen. De belangrijkste handelspartner van China, als het om de export van landbouwgoederen gaat, is Japan. Ruim 13% van de export gaat naar dat land. Een bijna even groot aandeel gaat naar Hongkong en nog eens ruim 10% wordt afgezet in de Verenigde Staten. Zuid-Korea en Vietnam hebben beiden een aandeel van 6%. Thailand is het laatste land uit de top vijf, met een aandeel van 4%, en de export naar dit land neemt de laatste jaren wat af. De export van China naar Vietnam daarentegen stijgt gestaag. Samen zijn deze vijf landen in 2017 goed voor bijna 50% van de exportwaarde van landbouwgoederen uit China. China exporteert vooral veel vis en groente. Ook wordt veel vlees, vis en groente eerst verwerkt voordat het wordt geëxporteerd. Fruit staat ook in de top vijf van exportproducten. Vooral van verwerkte producten steeg de exportwaarde tussen 2016 en 2017.

Handel in landbouwgoederen met Duitsland gedaald
Duitsland is al jaren veruit de belangrijkste handelspartner voor Nederland, voor zowel de export- als de importwaarde van landbouwgoederen, met respectievelijke aandelen in 2018 van 25,3% en 18,5% van de totale agrarische handel. Zowel de export naar als de import uit Duitsland nam in 2018 af, respectievelijk met 1,6 en 0,4% ten opzichte van 2017. De waarde van de landbouwexport en -import naar en uit Duitsland bedroeg in 2018 respectievelijk 22,7 en 11,4 miljard euro.

Nederlandse invoer uit Duitsland licht gedaald
Nederland heeft in 2018 volgens de eerste raming voor 61,4 miljard euro aan landbouwgoederen ingevoerd. Hiervan kwam 11,4 miljard euro uit Duitsland. Duitsland is de belangrijkste leverancier van landbouwgoederen die in Nederland worden geïmporteerd. Op enige afstand volgen België (8,6 miljard euro) en Frankrijk (4,0 miljard euro).

Van de totale importwaarde van goederen uit Duitsland heeft ruim 14% betrekking op landbouwgoederen. Ongeveer 20% van de landbouwgoederen die Nederland importeert, komt uit Duitsland.

De belangrijkste landbouwgoederen die uit Duitsland werden geïmporteerd, zijn zuivel en eieren (1,6 miljard euro). Daarna volgen op enige afstand vlees, de restgroep van overige primaire en secundaire landbouwgoederen, natuurlijke vetten en oliën, dranken, levende dieren en resten uit de voedselindustrie en veevoer (figuur 2.10). De importwaarde van zuivel en eieren en de restgroep van overige primaire en secundaire landbouwgoederen nam in 2018 (licht) toe, terwijl dit van de andere vermelde landbouwgoederen afnam. De totale importwaarde van landbouwgoederen nam in 2018 met 38 miljoen euro af ten opzichte van 2017. Dat is een afname van 0,3%. De drie grootste stijgers bij de import uit Duitsland in 2018 waren overige primaire en secundaire landbouwgoederen, overige voeding en bereidingen van graan, zetmeel en melk. De grootste dalers in importwaarde betroffen de categorieën vlees, granen, tabak en tabaksproducten en natuurlijke vetten en oliën. De afgenomen waarde van de vleesimport uit Duitsland hing vooral samen met een importdaling van verse of gekoelde vleessoorten.


Nederlandse export naar Duitsland loopt in 2018 terug
Van de totale Nederlandse export van landbouwgoederen, ter waarde van 90,3 miljard euro, gaat 22,8 miljard euro naar Duitsland. Dat is een kwart van de Nederlandse exportwaarde in landbouwgoederen. Dat aandeel is al jaren stabiel. Na een toename in de afgelopen drie jaar neemt de exportwaarde van landbouwgoederen naar Duitsland in 2018 af met 310 miljoen euro, een daling van 1,3% ten opzichte van het niveau van 2017.

Een belangrijk deel van de Nederlandse handel met Duitsland betreft landbouwgoederen. Van de totale Nederlandse export van goederen naar Duitsland heeft 20% betrekking op landbouwgoederen. Van de waarde naar Duitsland uitgevoerde landbouwgoederen is 66% van Nederlandse makelij.

De belangrijkste vier landbouwgoederengroepen die naar Duitsland worden geëxporteerd, zijn sierteelt, zuivel en eieren, fruit en groenten, met elk een exportwaarde van meer dan 2 miljard euro. Van deze vier nam de exportwaarde van sierteelt en fruit in 2018 substantieel toe. De exportwaarde van fruit naar Duitsland steeg met 14% ten opzichte van 2017. De exportwaarde van fruit naar Duitsland nam met name toe door verse appels en tafeldruiven. Bij sierteeltproducten hing de toename van de exportwaarde naar Duitsland vooral samen met de toegenomen exportwaarde van overige snijbloemen, bestemd voor onder andere boeketten. 

De totale exportwaarde van landbouwgoederen naar Duitsland nam in 2018 met 310 miljoen euro af. Deze daling werd hoofdzakelijk veroorzaakt door een afname van de export van levende dieren, oliehoudende zaden en vruchten, tabak en tabaksproducten, natuurlijke vetten en oliën en cacao en cacaobereidingen. De lagere exportwaarde bij levende dieren werd met name veroorzaakt door lagere prijzen van vleesvarkens en biggen bij de varkens. Voor de meeste categorieën landbouwgoederen was de mutatie in importwaarde tussen 2017 en 2018 beperkt.

Nederlandse positie op Duitse markt stabiel
De Nederlandse positie op de Duitse markt voor landbouwgoederen blijft stabiel, maar het aandeel van Polen in de import van landbouwgoederen door Duitsland blijft groeien. Ook de positie van Frankrijk en Italië op de Duitse markt verbetert. Dit laatste gaat vooral ten koste van het aandeel van de overige landen in de import. 



Export naar zuidelijke deelstaten van Duitsland neemt af na jaren van stijging
De importwaarde van alle deelstaten van Duitsland is weergegeven in de onderstaande figuur. Na Noordrijn-Westfalen (38%) en Nedersaksen (12%) waren de zuidelijke deelstaten Baden-Württemberg (ruim 12%) en Beieren (bijna 9%) de belangrijkste deelstaten als het gaat om import van Nederlandse herkomst. De totale importwaarde van Nederlandse agrarische producten naar de twee zuidelijke Duitse deelstaten Beieren en Baden-Württemberg gezamenlijk daalde in 2018 naar bijna 3,3 miljard euro. Dit is een daling van 1,5% ten opzichte van 2017. Veel van de agrarische producten werden in deze zuidelijke deelstaten betrokken uit de daar omringende landen. Van de belangrijkste vijf productgroepen die uit Nederland in deze zuidelijke deelstaten werden ingevoerd, was alleen bij groenteproducten en planten een waardestijging te zien.



Binnen de totale import van agrarische producten uit Nederland in de twee zuidelijke deelstaten was de import van verse groenten, planten en kaas het grootst, met een aandeel van 15, 14 en 12%. De importwaarde van verse groenten uit Nederland liet in 2018 een grote stijging zien van 7% ten opzichte van 2017. Dit hangt mogelijk samen met de lagere productie in (zuidelijke landen van) Europa ten gevolge van de warme zomerperiode. Na de sterke importtoename uit Nederland in 2017 van cacao en cacaobereidingen is de importwaarde van deze producten in de twee zuidelijke deelstaten in 2018 afgenomen. De verklaring ligt waarschijnlijk in de gestegen prijzen van cacao vanaf februari 2018 (Finanzen, 2018), wat de vraag naar cacao en bereidingen heeft verminderd. 





Divers beeld bij de export en import naar goederengroep
Hieronder worden de ontwikkeling van de export en import van 24 landbouwgoederen in Nederland in 2018 beschreven. De landbouwgoederen zijn hieronder gerangschikt naar afnemend aandeel in de exportwaarde. Met een aandeel van ruim 10% in de landbouwexportwaarde was sierteelt de belangrijkste productgroep in 2018. Bij de import had fruit het hoogste aandeel.

Export van landbouw- en landbouwgerelateerde goederen
201720172017201820182018
Nederlandse makelijWeder-uitvoerTotaalNederlandse makelijWeder-uitvoerTotaal
Alle landbouwgoederen65.324.890.165.424.990.3
Naar goederengroep (2digit GN-code)
GN-01 Levende dieren1.90.32.31.60.32
GN-02 Vlees7.11.18.27.20.98.1
GN-03 Vis en zeevruchten20.82.82.10.83
GN-04 Zuivel en eieren71.78.76.91.68.5
GN-05 Andere producten van dierlijke oorsprong0.20.30.50.20.40.6
GN-06 Sierteelt7.81.18.98.11.19.2
GN-07 Groenten5.616.65.616.6
GN-08 Fruit1.24.35.51.44.66
GN-09 Koffie, thee, specerijen0.70.31.10.60.51.1
GN-10 Graan0.20.30.50.20.30.5
GN-11 Meel, mout, zetmeel0.60.10.70.70.10.7
GN-12 Oliehoudende zaden en vruchten1.31.83.11.41.73.1
GN-13 Plantensappen0.100.10.100.1
GN-14 Vlechtstoffen000000
GN-15 Natuurlijke vetten en oliën3.41.44.93.11.34.4
GN-16 Bereidingen van vlees en vis1.10.61.71.10.61.7
GN-17 Suiker en suikerwerk1.20.41.61.30.31.6
GN-18 Cacao en cacaobereidingen3.11.64.82.71.74.4
GN-19 Bereidingen van graan, meel, melk3.60.74.340.84.8
GN-20 Bereidingen van groente en fruit3.51.54.93.61.55.1
GN-21 Overige voeding3.11.14.23.21.24.3
GN-22 Dranken3.81.35.13.91.35.2
GN-23 Resten voedselindustrie, veevoer2.91.44.331.44.5
GN-24 Tabak en tabaksproducten10.81.70.80.41.2
Overige primaire en secundaire landbouw2.70.93.72.70.93.6
Alle landbouwgerelateerde goederen6.62.38.96.92.39.2
Naar goederengroep
Gewasbeschermingsmiddelen0.30.20.60.40.20.5
Kasmaterialen1.10.21.31.20.21.3
Landbouwdrogers000000
Landbouwgereedschappen00.10.100.10.1
Landbouwmachines1.80.52.31.90.52.4
Machines voor de voedingsmiddelenindustrie1.50.21.71.80.22
Meststoffen1.40.41.81.40.31.7
Sproeitoestellen0.100.10.100.2
Stalinrichting000000
Tractors en landbouwtrailers0.20.10.30.10.10.3
Vaccins voor dieren0.10.70.700.70.7
Totaal aan landbouw en -gerelateerde goederen71.827.19972.327.299.5
Bron: CBS tot en met oktober 2018, raming november - december 2018 door WUR en CBS.


  • Meer export en import van sierteeltproducten. Bij sierteeltproducten gaat het om bloembollen, snijbloemen, boomkwekerijproducten en overige bloemen en planten. De export van sierteeltproducten nam in 2018 met 3% toe tot een exportwaarde van 9,2 miljard euro. De importwaarde van sierteeltproducten bedroeg in 2018 circa 2,1 miljard euro en nam met 2% toe.
  • Minder export van zuivel en eieren, groei bij import. In 2018 bedroeg de export van zuivel en eieren 8,5 miljard euro - 2,4% lager dan in 2017. In 2018 bedroeg de import van zuivel en eieren 4,2 miljard euro een toename van bijna 7%.
  • Minder export van vlees, groei bij import. Nederland exporteerde in 2018 voor ruim 8 miljard euro aan vlees en eetbare slachtbijproducten. Dit was 1,4% minder dan in 2017. Nederland importeerde in 2018 voor 3,9 miljard euro aan vlees. Dat is een toename van bijna 2% ten opzichte van 2017.  
  • Vergelijkbare export van groenten, krimp bij import. Tomaten, paprika’s en komkommers zijn de belangrijkste exportproducten bij de groenten. De waarde van de export van kas- en vollegrondgroenten bedroeg 6,6 miljard euro in 2018. Dit is vergelijkbaar met het niveau van 2017. De importwaarde van groenten bedroeg 2,3 miljard euro in 2018. Dat is een daling van 4,5% ten opzichte van 2017.
  • Meer export en import van fruit. Druiven, avocado’s2 , bananen, peren en appels zijn de belangrijkste exportproducten bij het fruit. De waarde van de Nederlandse export van fruit bedroeg 6 miljard euro in 2018. Dit is een toename van ruim 8% ten opzichte van 2017. De import van fruit bedroeg 6,2 miljard euro in 2018. Dat is een toename van bijna 7% ten opzichte van 2017. Fruit is daarmee het belangrijkste importproduct binnen de landbouwgoederen. Vooral de importwaarde van bananen en druiven steeg in 2018.
  • Meer export en import van dranken. De exportwaarde van dranken was met 5,2 miljard euro in 2018 ruim 1% hoger dan het niveau in 2017. De belangrijkste exportproducten zijn bier en sterke dranken. In 2018 bedroeg de waarde van de import van dranken 3,7 miljard euro. Dat is ruim 2% hoger dan in 2017.
  • Meer export en import van bereidingen van groenten en fruit. Onder bereidingen van groenten en fruit wordt een diverse groep producten verstaan, zoals allerlei aardappelproducten, fruitsappen, bereidingen van champignons en een typisch Nederlands product als pindakaas. In 2018 bedroeg de export van bereidingen van groenten en fruit ruim 5 miljard euro. Dat is een toename van ruim 3% ten opzichte van 2017. In 2018 bedroeg de import 2,8 miljard euro, 4,7% hoger dan in 2017.
  • Meer export en import van bereidingen van graan, meel en melk. Onder bereidingen van graan, meel en melk wordt een diverse groep producten verstaan. Belangrijke exportproducten zijn allerlei voedingsbereidingen voor baby’s en jonge kinderen (zie ook CBS, 2015), koekjes, pizza’s en pastaproducten. In 2018 bedroeg de totale exportwaarde van deze diverse groep producten circa 4,8 miljard euro. Dat is een forse toename van 12% ten opzichte van 2017. De bereidingsproducten van graan, meel en melk hadden in 2018 een importwaarde van 2,5 miljard euro, een stijging van ruim 13% ten opzichte van 2017.
  • Meer export en import van resten uit voedselindustrie en veevoer. Ook dit betreft een diverse groep producten. Belangrijke exportgoederen binnen de goederengroep ‘resten uit de voedselindustrie en veevoer’ zijn sojaschroot, zonnebloemzaadschroot, honden- en kattenvoer, premixes voor veevoer, en palmpitschilfers. Met een exportwaarde van 4,5 miljard euro steeg de exportwaarde van resten van de voedselindustrie en veevoer in 2018 met bijna 5% ten opzichte van 2017. In 2018 bedroeg de importwaarde van resten uit de voedselindustrie en veevoer 3 miljard euro. Dat is 1,4% hoger dan in 2017.
  • Minder export en import van cacao en cacaobereidingen. Nederland exporteerde in 2018 voor bijna 4,4 miljard euro aan cacao en bereidingen van cacaoproducten. Dit is 8% lager dan het niveau van 2017. De importwaarde van cacao en cacaobereidingen was met 3,9 miljard euro in 2018 bijna 4% lager dan in 2017.
  • Minder export en import van natuurlijke vetten en oliën. De export van natuurlijke oliën en vetten was in 2018 met 4,4 miljard euro bijna 10% lager dan in 2017. De import van natuurlijke oliën en vetten was met 4,5 miljard euro in 2018 groter dan de export. Natuurlijke vetten en oliën zijn daarmee één van de weinige goederengroepen binnen de definitie van landbouwgoederen met een negatief handelsbalansoverschot.
  • Meer export en import van overige voeding. De goederengroep ‘overige voeding’ is zeer divers. Het gaat onder andere om soepen, sauzen, ijsjes en samengestelde voedselbereidingen. De export van overige voedingsproducten steeg in 2018 tot 4,3 miljard euro. De import van overige voedingsproducten bedroeg 2,4 miljard euro in 2018. Dat is 10% hoger dan in 2017. 
  • Vergelijkbare export van oliehoudende zaden en vruchten, krimp bij import. In 2018 bedroeg de exportwaarde van oliehoudende zaden en vruchten 3,1 miljard euro. Dat is vergelijkbaar met het niveau van 2017. De importwaarde van oliehoudende zaden en vruchten bedroeg in 2018 3,6 miljard euro. Dat is ruim 4% lager dan in 2017.
  • Meer export van vis en zeevruchten, vergelijkbaar niveau bij import. De exportwaarde van vis en zeevruchten was met 3 miljard euro in 2018 bijna 5% hoger dan in 2017. De import bedroeg 2,1 miljard euro in 2018. Dat is vergelijkbaar met het niveau van 2017.
  • Minder export en import van levende dieren. In 2018 bedroeg de export van levende dieren bijna 2 miljard euro. Dit is een afname van ruim 13% ten opzichte van 2017. De belangrijkste exportproducten waren kippen, varkens, paarden en melkvee. In 2018 bedroeg de import van levende dieren 1,2 miljard euro. Dat is ruim 2% lager dan in 2017.
  • Minder export en import van bereidingen van vlees en vis. De exportwaarde van bereidingsproducten van vlees en vis bedroeg in 2018 1,7 miljard euro. Dat is een afname van bijna 1% ten opzichte van 2017. Nederland importeerde in 2018 voor 1,5 miljard euro aan bereidingsproducten van vlees en vis. Dat is 5% lager dan in 2017.
  • Meer export en import van suiker en suikerwerk. Nederland exporteerde in 2018 voor 1,6 miljard euro aan suiker en suikerwerk. Dit is bijna 3% meer dan in 2017. De import in 2018 bedroeg 0,9 miljard euro en was bijna 1% groter dan in 2017.
  • Minder export en import van tabak en tabaksproducten. In 2018 nam de exportwaarde van tabak en tabaksproducten met ruim 30% af ten opzichte van 2017 en kwam deze uit op 1,2 miljard euro. In 2018 bedroeg de import 0,9 miljard euro, een daling van 17% ten opzichte van 2017.  
  • Meer export en import van koffie, thee en specerijen. De exportwaarde van koffie, thee en specerijen nam in 2018 met 2,6% toe ten opzichte van 2017 en kwam uit op 1,1 miljard euro. Nederland importeerde in 2018 voor ruim 1,5 miljard euro aan koffie, thee en specerijen. Dat is een stijging van 0,5% ten opzichte van 2017.
  • Meer export van meel, mout en zetmeel, vergelijkbaar niveau bij import. In 2018 bedroeg de exportwaarde van meel, mout en zetmeelproducten 0,7 miljard euro. Dat is een toename van ruim 10% ten opzichte van 2017. De import van meel, mout en zetmeel bedroeg in 2018 bijna 0,8 miljard euro en is vergelijkbaar met 2017.
  • Meer export en import van overige producten van dierlijke oorsprong. Nederland exporteerde in 2018 voor ruim 0,6 miljard euro aan overige producten van dierlijke oorsprong. Dat is een toename van ruim 17% ten opzichte van 2017. In 2018 bedroeg de import van andere producten van dierlijke oorsprong 0,4 miljard euro, een toename van 3% ten opzichte van 2017.
  • Meer export en import van granen. De exportwaarde van granen bedroeg in 2018 bijna 0,5 miljard euro. Dat is een toename van ruim 10% ten opzichte van 2017. Nederland importeerde in 2018 voor 2,7 miljard euro aan graan. Dat is bijna 5% meer dan in 2017. Het handelsbalanstekort voor graan is groot. Een deel van de graanimport is bestemd voor dierlijke consumptie.
  • Meer export en import van plantensappen. In 2018 bedroeg de exportwaarde van plantensappen 0,1 miljard euro. Dat is een forse toename, van 64%, ten opzichte van 2017. De importwaarde van plantensappen bedroeg in 2018 bijna 0,2 miljard euro en nam met ruim 23% toe ten opzichte van 2017.
  • Meer export en import van vlechtstoffen. De exportwaarde van vlechtstoffen (bijvoorbeeld bamboe en riet) bedroeg in 2018 bijna 39 miljoen euro. Dat is een toename van bijna 10% ten opzichte van 2017. Het aandeel in de totale landbouwexport is beperkt. Nederland importeerde voor bijna 76 miljoen euro aan vlechtstoffen.
  • Minder export van overige primaire en secundaire landbouwgoederen, groei bij import. De exportwaarde van overige primaire en secundaire landbouwproducten bedroeg in 2018 3,6 miljard euro. De import van deze groep landbouwproducten bedroeg 3,9 miljard euro en nam met ruim 3% toe ten opzichte van 2017.

Nederland verdient meest aan traditionele landbouwexport
De gehele landbouwexport leverde in 2018 ongeveer hetzelfde op als in 2017 (nauwelijks verschillen tussen beide jaren), namelijk naar schatting 45 miljard euro aan exportverdiensten. In 2018 gaat het om circa 41,5 miljard euro door de export van goederen van Nederlandse makelij en 3,5 miljard euro door wederuitvoer. Een verdere uitsplitsing laat zien dat de 41,5 miljard door goederen van Nederlandse makelij voor 37,8 miljard euro primaire en secundaire landbouwgoederen betreft en voor 3,7 miljard tertiaire goederen. De 3,5 miljard wederuitvoerverdiensten betreffen voor 3,25 miljard euro aan primaire en secundaire landbouwgoederen en voor 0,25 miljard euro aan tertiaire.

Een blik op de verschillende landbouwgoederen leert dat Nederland nog altijd het meest verdient aan de traditionele landbouw: het meest aan sierteelt (6,0 miljard euro), gevolgd door zuivel en eieren (4,7 miljard), vlees (4,1 miljard), groenten (3,8 miljard) en bereidingen van graan, meel en melk, zoals babymelkpoeder (2,2 miljard). Ook traditioneel hoog staan bereidingen van groente en fruit (2,2 miljard), dranken (1,8 miljard) en cacaobereidingen (1,6 miljard). Bij de tertiaire landbouw zijn de verdiensten het hoogst bij landbouwmachines (1,3 miljard), voedingsmachines, meststoffen (beide 0,9 miljard) en kasmaterialen (0,7 miljard).


Kies een sector
Contactpersoon
Gerben Jukema
070-3358359
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
Voetnoten:
1) Als gevolg van methodologische wijzigingen zijn de definitieve cijfers in de goederenhandelsstatistiek voor 2017 en eerdere jaren naar beneden bijgesteld en is de geraamde landbouwexport voor 2018 nu de hoogste waarde ooit, hoewel deze lager ligt dan de oorspronkelijke raming voor 2017 (voor de methodologische wijzingen). Zie verder de dataverantwoording onder de I onderaan deze pagina.

2) Zie ook het artikel: Nederland tweede avocado-importeur ter wereld (CBS, 2017a).

Literatuur:
-CBS (2015), Export babymelkpoeder naar China 50 keer hoger, 2 oktober 2015. Centraal Bureau voor de Statistiek: Heerlen/Den Haag.
-CBS (2018a), Energieverbruik verandert nauwelijks in 2017, 19 april 2018. Centraal Bureau voor de Statistiek: Heerlen/Den Haag.
-CBS (2018b), Belang van Verenigd Koninkrijk in Nederlandse makelij kleiner, 3 oktober 2018. Centraal Bureau voor de Statistiek: Heerlen/Den Haag.
-CBS (2018c), Minder industrieel afval naar China, 29 november 2018. Centraal Bureau voor de Statistiek: Heerlen/Den Haag.

Overige literatuur is te vinden in de PDF van deze uitgave 

Onder de i hieronder staat de dataverantwoording.

Auteurs:
Hoofdstuk 1
Mark Dolman (Wageningen Economic Research)
Gerben Jukema (Wageningen Economic Research)
Pascal Ramaekers (CBS)

Hoofdstuk 2
Pascal Ramaekers (CBS)
Gerben Jukema (Wageningen Economic Research)
Marc Ruijs (Wageningen Economic Research)
Mark Dolman (Wageningen Economic Research)

Hoofdstuk 3
Jan Benninga (snijbloemen en tomaten) (Wageningen Economic Research)
Peter van Horne (consumptie-eieren) (Wageningen Economic Research)
Jakob Jager (kaas) (Wageningen Economic Research)
Bas Janssens (bevroren aardappelproducten) (Wageningen Economic Research)
Ruud van der Meer (appels) (Wageningen Economic Research)
Marc Ruijs (landbouwgerelateerde goederen) (Wageningen Economic Research)
Pepijn Smit (boomkwekerij) (Wageningen Economic Research)
Rob Stokkers (bloembollen) (Wageningen Economic Research)
Arjan Wisman (varkensvlees) (Wageningen Economic Research)


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page