Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Nutrienten
     
Nutrienten
Select an indicator
Stikstofbodemoverschot per ha - Akkerbouw

Bodemoverschot stikstof daalt licht
12/23/2021

De aan- en afvoer van stikstof op bedrijfsniveau bepalen het bedrijfsoverschot en in belangrijke mate ook het bodemoverschot. De ontwikkelingen in de gemiddelde stikstofbodemoverschotten vertonen daardoor sterke overeenkomsten met de stikstofbedrijfsoverschotten. Over het jaar 2020 komt het bodemoverschot voor de akkerbouwbedrijven waar het LMM op is gericht, gemiddeld uit op 122 kg stikstof per ha. Dit is 14 kg (ofwel 11%) lager dan in het extreem droge jaar 2018.


Voor alle grondsoortregio’s geldt dat het stikstofbodemoverschot gemiddeld genomen hoger is dan het bedrijfsoverschot. Anders gezegd weegt de afvoer van stikstof via gasvormige verliezen niet op tegen de aanvoeren van stikstof via depositie, fixatie en netto-mineralisatie. In de Zand- en Lössregio is in 2020 een bodemoverschot van respectievelijk 102 en 101 kg stikstof per ha gerealiseerd. In de Kleiregio ligt het gemiddelde daar ruim 30 kg boven, met een stikstofbodemoverschot van 135 kg stikstof per ha.

Ondanks dat het jaar 2020, net als de twee voorgaande jaren, geen hoge gewasopbrengsten voorbracht, is het bodemoverschot over 2020 toch lager (ruim 2 kg/ha) dan het gemiddelde voor de periode 2015-2019. Over de hele periode 1991-2019 bezien, is op akkerbouwbedrijven in de Zand- en Lössregio nog duidelijker sprake van afgenomen stikstofbodemoverschotten. Deze afname is wel minder sterk dan bij de melkveehouderijbedrijven. In de Kleiregio is de afname in stikstofbodemoverschotten minder groot dan in de andere regio’s en deze afname is al grotendeels gerealiseerd voor de komst van het gebruiksnormenstelsel. In de laatste 10 jaar is op de akkerbouwbedrijven gemiddeld gezien juist een stijging in het stikstofbodemoverschot waar te nemen.





Dalende aanvoer via stikstofdepositie
In alle regio’s vormt depositie de belangrijkste extra aanvoerpost voor stikstof op de bodem, die in de loop der jaren wel in omvang is afgenomen. Doordat in de veehouderij de emissie van ammoniak afneemt, daalt de stikstofaanvoer door depositie op de akkerbouwbedrijven ook. In de periode 2002-2020 is deze aanvoerpost gemiddeld 9 kg stikstof per ha afgenomen (-33%). Op de akkerbouwbedrijven in de Lössregio is de depositie in 2020 het hoogst, met een gemiddelde van 20 kg per ha.

Mineralisatie alleen op moerige gronden
De aanvoer via netto-mineralisatie betreft de veenafbraak in vooral de moerige bodems op bedrijven in de Veenkoloniën. Als een bedrijf voor 100% op moerige grond ligt, wordt gerekend met een aanvoer via netto-mineralisatie van 20 kg stikstof per ha. In 2020 bedraagt de gemiddelde aanvoer via netto-mineralisatie in de Zandregio 8 kg stikstof per ha.

Stabiele aanvoer via fixatie
De stikstofaanvoer via fixatie heeft betrekking op de teelt van vlinderbloemigen zoals erwten, bonen en luzerne. Deze stikstofbinding speelt in de Zand- en Lössregio vrijwel geen rol van betekenis. Daar ligt het vijfjaarlijks gemiddelde op ongeveer 1 kg stikstof per ha. In de Kleiregio gaat het, op een gemiddeld bedrijf, om 5 kg stikstof per ha.



Emissie door mestaanwending verschilt per regio
Op akkerbouwbedrijven in de Zand- en Lössregio bedraagt de emissie van stikstof uit aangewende mest respectievelijk 9 en 6 kg per ha in 2020. In de Kleiregio is deze emissie hoger door een ander gebruik van technieken voor het aanwenden van mest, te weten 18 kg stikstof per ha. De emissies uit stallen, mestopslagen en beweiding spelen op akkerbouwbedrijven geen rol van betekenis. De afvoer van plantaardige producten is op akkerbouwbedrijven verreweg de belangrijkste afvoerpost voor stikstof.




Kies een sector
Contactpersoon
Ton van Leeuwen
+31 703358215
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page