Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Brood

Broodprijs stabiel bij stijgende tarweprijs
9/2/2021

De consumentenprijsindex van brood is in mei 2021 uitgekomen op 105 punten (2015=100), even hoog als twee maanden ervoor en even hoog als in maart 2020. De verkoopprijzen van producenten van brood en broodproducten zijn de afgelopen twee maanden een fractie opgelopen. De broodprijzen zijn weinig afhankelijk van de actuele ontwikkelingen op de wereldtarwemarkt, omdat de prijsrisico’s en grondstofvoorziening veelal worden afgedekt door contracten. De wereldwijde vraag naar tarwe is toegenomen, waarbij de voorraden iets afnamen. De prijsindex af boerderij lag in mei op 147 punten, 8% hoger dan in maart en 29% hoger dan in mei 2020.



Prijsontwikkeling
In mei 2021 is de consumentenprijs van brood uitgekomen op 105 punten, even hoog als twee maanden daarvoor en eveneens even hoog als in maart vorig jaar. In mei 2021 lag de producentenindex op 106 punten, een fractie hoger als in maart en een punt hoger als een jaar eerder. De vrijwel stabiele prijs van brood houdt verband met het via contracten afdekken van de grondstofvoorziening en de bijbehorende prijsrisico’s door de industrie. De consumentenprijzen en producentenprijzen zijn op korte termijn weinig gevoelig voor veranderende telersprijzen. Wereldwijd werd seizoen 2020 gekenmerkt door goede graanopbrengsten.

Bij de start van het seizoen 2020 - in augustus - daalden de telersprijzen naar 107 punten, maar stegen vervolgens naar 147 punten in mei; dat is ruim 8% hoger dan in maart en 29% hoger dan een jaar eerder. Er is wereldwijd een grote vraag naar tarwe (onder andere vanuit China) terwijl de voorraden krap zijn. Het leidt tot hogere prijzen. De wereldwijde verspreiding van het coronavirus lijkt nauwelijks effect te hebben op de tarwemarkt.

De huidige telersprijs voor tarwe is met 147 punten de hoogste sinds augustus 2013. De opgelopen tarweprijs kent een mix van oorzaken. Rusland, een van de belangrijkste exporteurs, stelde dit voorjaar verschillende exportrestricties in zoals het belasten van de export van tarwe vanaf half februari tot eind juni. Desondanks gaat veel tarwe Rusland uit. Het Amerikaanse landbouwministerie USDA schat dat de wereldwijde eindvoorraden in maart verder zijn geslonken. De tarwevoorraden in de Verenigde Staten en de Europese Unie zijn de laagste in bijna veertig jaar. De VS en de EU vormen samen met Rusland de top 3 van tarwe-exporteurs in de wereld. Hoe kleiner de voorraden, des te lastiger tegenvallers in de oogst kunnen worden opgevangen. Dat heeft een prijsopdrijvend effect. Ten slotte wordt de prijs ondersteund door de enorme wereldwijde vraag, door het grotere verbruik van tarwe in vooral China en India. Ook wordt de prijs beïnvloed door de vooruitzichten. De Europese Commissie verwacht dat de EU door areaaluitbreiding dit jaar meer graan oogst. Ondanks voorjaarsdroogte, neerslagtekorten en vorstschade in een enkel continent zijn de vooruitzichten voor de wereldwijde tarweproductie voor het seizoen 2021/2022 gunstig. De FAO verwacht in 2021 een recordoogst voor tarwe, waarbij de productie hoger uitvalt dan de vraag. Verwacht wordt dat de omvangrijke droogte in met name de Verenigde Staten, Canada en Rusland effect hebben op de omvang van de nieuwe oogst en leidt tot hogere noteringen.

Keten
Brood is te koop in supermarkten, die het betrekken van industriële bakkerijen, en bij ambachtelijke bakkers. De laatsten kopen grondstoffen bij de groothandel voor bakkerijgrondstoffen. Industriële bakkerijen kopen meel of melanges vaak rechtstreeks van de Nederlandse maalindustrie. Die koopt baktarwe voornamelijk op de wereldmarkt via makelaars en handelaren. De laatsten kopen tarwe rechtstreeks van collecteurs, boeren of via termijnmarkten.

Toelichting op drie niveaus
De brood- en deegwarenindustrie bestaat uit brood en banketbakkerijen, de banket- en koekindustrie en de deegwarenindustrie. Er zijn ruim 3.190 brood- en banketbakkerijen in Nederland (CBS, 2021). Industriële bakkerijen produceren het brood voor de supermarkten. Ruim 80% van het brood wordt verkocht in de supermarkten. Het aantal ambachtelijke bakkerijen is dalend. Het aantal industriële bakkerijen is klein en de markt is geconcentreerd. Twee Nederlandse industriële bakkerijen produceren 40 tot 60% van het brood en banket. Meel wordt vaak rechtstreeks gekocht bij maalderijen. De grootste maalderij in Nederland is Meneba die een aandeel heeft van 65%. Meneba is sinds 2018 overgenomen door het Belgische Dossche Mills. Daarnaast kent Nederland twee middelgrote maalderijen en een aantal kleinere. Zij importeren gezamenlijk rond de 80% van de tarwe, voornamelijk uit Frankrijk en Duitsland.

Het merendeel van de circa 1 miljoen ton tarwe die jaarlijks door ruim 7.600 Nederlandse akkerbouwers (CBS, 2020) wordt geproduceerd, is zachte tarwe. Deze is minder geschikt als baktarwe en wordt grotendeels benut als veevoer. Slechts ongeveer 100.000 ton van het in Nederland geproduceerde graan - vooral tarwe - wordt verwerkt door de Nederlandse maalindustrie.

Prijsvorming
Ten opzichte van de prijzen af boerderij zijn de consumentenprijzen en producentenprijzen zeer stabiel. Industriële bakkerijen hebben vaak langlopende relaties met supermarkten, door de complexiteit van het productieproces en de specificaties van hun afnemers. Soms worden meerjarige contracten opgesteld. Prijzen worden daarin niet vastgelegd. De grondstoffen bestaan behalve uit meel, uit ingrediënten als oliën en vetten, suiker, eieren, en enzymen of halffabricaten (mixen) en broodverbetermiddelen. Ook prijsontwikkelingen in deze ketens beïnvloeden de producentenprijs. De beurs van Rouen is een belangrijk ijkpunt voor de prijs waarvoor industriële bakkerijen tarwe inkopen. Zij stellen contracten op met maalderijen om hoeveelheden af te dekken. De graanprijs af boerderij fluctueert van jaar tot jaar en is sterk afhankelijk van de vraag- en aanbodontwikkelingen op de mondiale markt. Het weer heeft grote invloed. De graanprijs bestaat uit een basisprijs en toeslagen voor kwaliteit.

Prijsindices
De prijsindex af boerderij betreft de prijzen van Nederlandse zachte tarwe en spelt en niet die van de wereldmarktprijs van harde tarwe.


Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
  • Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
  • Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
  • Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page