Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Rundvlees

Voorzichtig herstel af boerderijprijs rundvlees
5/6/2021

De consumentenprijsindex van rundvlees stond in januari 2021 op het niveau van 113 punten (2015=100), wat 2 punten (2%) hoger is dan in november 2020 en een eerste stijging na de zomer 2020. De prijzen van vleesverwerkers waren over december en januari 2021 met 4 punten (4%) gestegen naar 110 punten. Het is 12 punten hoger is dan de dip in juli 2020. De prijsindex af boerderij was in januari 2021 op 97 punten geëindigd, 7 punten hoger (9%) dan in november 2020. Mede door de coronapandemie waren de prijzen af boerderij en af verwerking in 2020 lager dan in het voorgaande jaar.



Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex (CPI) voor rund- en kalfsvlees was in december 2020 en januari 2021 voor het eerst in een half jaar gestegen. De CPI eindigde januari 20121 op 113 punten (2015=100), ruim 2 punten hoger dan in november 2020. In 2020 heeft de CPI geschommeld tussen 109 punten in februari en een recordhoogte van 115 punten in juli. Het jaargemiddelde van de CPI voor rundvlees was in januari 2021 3% hoger dan in januari 2020. In de periode 2013-2017 schommelde de CPI rond de 100 punten. Sinds begin 2017 is de consumentenprijs van rundvlees gestaag opgelopen.

De prijzen van vleesverwerkers was januari 2021 verder gestegen na een dip halverwege 2020. De prijsindex van slachterijen en uitsnijderijen (PPI) eindigde op 110 punten in januari 2021, 4 punten hoger dan in november 2020. In 2020 heeft de PPI geschommeld tussen 110 punten, de stand van februari, en 98 punten, de stand van juli. In juli had de PPI het laagste niveau sinds begin 2017 bereikt. Het jaargemiddelde van de PPI is in januari 2021 1% hoger dan in januari 2020. Dit komt vooral door de prijsstijging van de binnenlandse afzet. Prijzen van de buitenlandse afzet zijn juist gedaald.

De prijsindex af boerderij eindigde in januari 2021 op 97 punten, 7 punten hoger (9%) dan in november 2020. De prijsindex schommelde in 2020 tussen 88 en 106 punten. Het jaargemiddelde van de prijsindex af boerderij was in januari 2021 8% lager dan in januari 2020.

Vanaf de eerste maanden van 2020 hebben veel landen, waaronder Nederland, ingrijpende maatregelen genomen ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus. Deze maatregelen hebben een grote impact op de nationale en internationale rundvleesmarkten gehad. De logistiek is bemoeilijkt door bijvoorbeeld het wegvallen van slachtcapaciteit (door ziekte van werknemers) of door het sluiten van de havens. Grote rundvlees exporterende landen als Argentinië en Brazilië hebben hun exporten drastisch zien dalen. Maar ook voor Nederland werd exporteren lastiger. In de loop van het jaar heeft de logistiek zich deels kunnen aanpassen en is een aantal problemen opgelost. Daarnaast speelt uitval van vraag in sommige afzetkanalen in binnen- en buitenland. In Nederland is de afzet van vaak luxere soorten rundvlees en kalfsvlees naar de foodservicesector drastisch gedaald door de sluiting van de horeca tussen maart en juni, en vanaf oktober. Deze ontwikkelingen drukken de prijzen van slachtdieren. Tegelijkertijd was er een hogere afzet van producten in de retail. De coronacrisis brak uit toen het buitenland een relatief gunstige afzetmarkt voor rundvlees leek te zijn. Het totale aantal runderslachtingen was in 2020 met 10% hoger dan in 2019, maar nog 7% onder het niveau van 2018.

Keten
Consumenten kopen vers rundvlees bij de slager of in de supermarkt. Supermarkten en speciaalzaken kopen vlees via de (importerende) groothandel of rechtstreeks van de vleesindustrie. De Nederlandse vleesindustrie doet ook aan export. Slachterijen kopen runderen rechtstreeks van de veehouders of met tussenkomst van handelaren en commissionairs. Runderen komen uit de vleesstierhouderij of de melkveehouderij. Kalveren komen uit de kalverhouderij. De meeste slachtingen van volwassen runderen in Nederland zijn de slachtingen van het afgestoten melkvee.

Rundveebedrijven
Het Nederlandse rundvlees komt van de melkveehouderij en van de vleesstierhouderij. De circa 24.000 bedrijven met rundvee houden in totaal 3,8 miljoen stuks rundvee, waarvan in totaal 2,5 miljoen stuks jongvee en koeien voor de melkveehouderij en circa 1 miljoen vleeskalveren. Ten opzichte van de melkveehouderij is de stierenhouderij een bescheiden tak van de landbouw.

Industrie
De vleesindustrie bestaat uit slachterijen, uitsnijderijen en vleesverwerkers. Nederland telt 285 grote en kleine slachterijen van vlees (geen pluimvee). Slechts negen runderslachterijen en zeven kalverslachterijen slachten meer dan 10.000 runderen per jaar. In 2019 zijn in totaal 475 duizend volwassen runderen en 1,6 miljoen kalveren geslacht met een totaal geslacht gewicht van 224 duizend ton. Er zijn verder 260 bedrijven die behoren tot de vleesverwerkende industrie. Vooral grotere bedrijven combineren slacht en verwerking.

Afzet
Nederland telt 980 grote en kleine groothandels in vlees en vleeswaren. Een deel van deze groothandels betreft importerende en exporterende groothandels. Ook bedrijven in de vleesverwerkende industrie zijn met hun verkoop zowel in Nederland als op de buitenlandse markten actief. In 2018 werd minder rundvlees en vleesproducten geïmporteerd (391 duizend ton) dan geëxporteerd (461 duizend ton).

Voor de coronacrisis kocht de Nederlandse consument vlees vooral via supermarkten en via de foodservice. Beide kennen een aantal grote inkooppartijen. Op de retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (35% marktaandeel), Jumbo (21% marktaandeel) en Superunie (27% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de vleesindustrie.

In 2019 werd voor circa 744 mln. euro aan rundvlees verkocht via supermarkten. De consumptie van rundvlees in Nederland is stabiel. In 2019 was het verbruik van rundvlees 15,4 kg per hoofd van de bevolking. Er is een seizoenspatroon in de afzet, met pieken in januari, het barbecueseizoen en in december (feestdagenmaand).

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van rundvlees wordt beïnvloed door de marktdynamiek in Nederland en in het buitenland. In Nederland maken supermarkten raamcontracten met leveranciers van rundvlees over de prijs en andere voorwaarden, bijvoorbeeld over aanvoervolumes tijdens bijzondere (piek)momenten.

Ondanks de seizoenspatronen volgen de prijzen af boerderij van Nederlandse slachtrunderen, de producentenprijzen en de consumentenprijzen elkaar slechts in beperkte mate. Contracten met de retailers kunnen prijsschommelingen tijdelijk dempen. Ook is het belang van de import van rundvlees voor de consumptie in Nederland groot. Daarbij komt dat de inkoop van vlees slechts één van de kostencomponenten is bij de productie van vlees en vleeswaren in de verwerkende industrie en distributie via de retail.

In het kader van het EU-landbouwmarkt- en prijsbeleid is rundvlees jarenlang een beschermd product geweest, waarbij de overheid de prijs ondersteunde. Door een reeks hervormingen is de markt geliberaliseerd. Vroeger speelden fysieke veemarkten een belangrijke rol. Om verspreiding van veeziektes te voorkomen, zijn de meeste veemarkten aan het begin van deze eeuw gesloten. Met de opkomst van het internet zijn virtuele veemarkten ontstaan die het mogelijk maken voor veehouders de prijsontwikkelingen beter te volgen.


Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page