Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Rundvlees

Consumentenprijs rundvlees stabiel, maar flinke prijsstijgingen in de keten
1/28/2022

De consumentenprijsindex van rundvlees bleef in november 2021 met 113 punten (2015=100) nog op het stabiele niveau van dat jaar. De index van prijzen van rundvlees af verwerker en van die van rundvee af boerderij stegen naar nieuwe recordhoogten van respectievelijk 134 punten en 138 punten. Dat zijn stijgingen van 6% en 9% ten opzichte van twee maanden eerder. De aantrekkende wereldvraag en hoge energieprijzen stuwen de grondstofprijzen in 2021 omhoog.



Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex (CPI) voor rund- en kalfsvlees is in november 2021 uitgekomen op 113 punten. De CPI beweegt zich in 2021 relatief stabiel rond dit niveau. De CPI had een record van 115 punten in juli 2020.

De prijzen af vleesverwerking op de binnenlandse markt (PPI) zijn in november 2021 naar een absolute recordhoogte van 134 punten gegaan. Dit is een stijging van 6% in twee maanden. De PPI klimt in een jaar omhoog met 28 punten (26%). Dat is uitzonderlijk: de grootste prijsstijging binnen een jaar in de voorgaande tien jaar was 14% in 2017. De scherpe prijsstijging in 2021 betreft ook de buitenlandse afzet.

Ook de prijsindex af boerderij laat een grote stijging zien. De prijsindex af boerderij is in november 2021 uitgekomen op een nieuwe recordhoogte van 138 punten, een stijging van 9% over twee maanden en 48 punten (54%) in een jaar. De grootste prijsstijging van de prijsindex af-berderij binnen een jaar in de voorgaande tien jaar was 31% in 2017. Het totale aantal runderslachtingen in 2021 loopt met minimaal een kwart achter vergeleken met voorgaande jaren.

Vanaf de eerste maanden van 2020 hebben veel landen, waaronder Nederland, ingrijpende maatregelen genomen ter voorkoming van de verspreiding van het coronavirus. Het virus en de maatregelen hebben een grote impact op de nationale en internationale rundvleesmarkten gehad. Enerzijds is de logistiek van de aanvoerketens bemoeilijkt. Anderzijds heeft uitval van vraag in sommige afzetkanalen in binnen- en buitenland een rol gespeeld in de prijsontwikkeling. In Nederland is de afzet van vaak luxere soorten rundvlees en kalfsvlees naar de foodservicesector drastisch gedaald door de gedeeltelijke sluiting van de horeca. Tegelijkertijd is er een hogere afzet van producten in de retail geweest. De coronacrisis brak uit toen het buitenland een relatief gunstige afzetmarkt voor rundvlees leek te zijn.

In de loop van 2021 zijn de voedselgrondstofprijzen op de wereldmarkten gaan stijgen. Veel landen hebben de coronamaatregelen voor een deel teruggedraaid. Landen zijn hun voedselvoorraden weer gaan aanvullen. Een andere reden voor duurdere voedselgrondstoffen zijn de prijsstijgingen van energie voor productie en transport.

Keten
Consumenten kopen vers rundvlees bij de slager of in de supermarkt. Supermarkten en speciaalzaken kopen vlees via de (importerende) groothandel of rechtstreeks van de vleesindustrie. De Nederlandse vleesindustrie doet ook aan export. Slachterijen kopen runderen rechtstreeks van de veehouders of met tussenkomst van handelaren en commissionairs. Runderen komen uit de vleesstierhouderij of de melkveehouderij. Kalveren komen uit de kalverhouderij. De meeste slachtingen van volwassen runderen in Nederland zijn de slachtingen van het afgestoten melkvee.

Rundveebedrijven
Het Nederlandse rundvlees komt van de melkveehouderij en van de vleesstierhouderij. De circa 24.000 bedrijven met rundvee houden in totaal 3,8 miljoen stuks rundvee, waarvan in totaal 2,5 miljoen stuks jongvee en koeien voor de melkveehouderij en circa 1 miljoen vleeskalveren. Ten opzichte van de melkveehouderij is de stierenhouderij een bescheiden tak van de landbouw.

Industrie
De vleesindustrie bestaat uit slachterijen, uitsnijderijen en vleesverwerkers. Nederland telt 285 grote en kleine slachterijen van vlees (geen pluimvee). Slechts negen runderslachterijen en zeven kalverslachterijen slachten meer dan 10.000 runderen per jaar. In 2020 zijn in totaal 530 duizend volwassen runderen en 1,6 miljoen kalveren geslacht met een totaal geslacht gewicht rundvee van 433 duizend ton. Er zijn verder 260 bedrijven die behoren tot de vleesverwerkende industrie. Vooral grotere bedrijven combineren slacht en verwerking.

Afzet
Nederland telt 980 grote en kleine groothandels in vlees en vleeswaren. Een deel van deze groothandels betreft importerende en exporterende groothandels. Ook bedrijven in de vleesverwerkende industrie zijn met hun verkoop zowel in Nederland als op de buitenlandse markten actief. In 2020 werd meer rundvlees en vleesproducten geëxporteerd dan geïmporteerd; de handelsbalans komt op een uitvoerwaarde van 2,7 miljard euro.

Voor de coronacrisis kocht de Nederlandse consument vlees vooral via supermarkten en via de foodservice. Beide kennen een aantal grote inkooppartijen. Op de retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (35% marktaandeel), Jumbo (21% marktaandeel) en Superunie (27% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de vleesindustrie.

In 2020 werd voor circa 796 mln. euro aan rundvlees verkocht via supermarkten. De consumptie van rundvlees in Nederland is relatief stabiel. In 2020 was het verbruik van rundvlees (15,1 kg) per hoofd van de bevolking iets lager dan de jaren ervoor (15,5 in 2018 en 2019). Dit heeft te maken met het wegvallen van de consumptie van rundvlees in de foodservice en een onvolledige verschuiving van de vraag naar rundvlees voor thuisbereiding.

Er is een seizoenspatroon in de afzet, met pieken in januari, het barbecueseizoen en in december (feestdagenmaand).

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van rundvlees wordt beïnvloed door de marktdynamiek in Nederland en in het buitenland. In Nederland maken supermarkten raamcontracten met leveranciers van rundvlees over de prijs en andere voorwaarden, bijvoorbeeld over aanvoervolumes tijdens bijzondere (piek)momenten.

Ondanks de seizoenspatronen volgen de prijzen af boerderij van Nederlandse slachtrunderen, de producentenprijzen en de consumentenprijzen elkaar slechts in beperkte mate. Contracten met de retailers kunnen prijsschommelingen tijdelijk dempen. Ook is het belang van de import van rundvlees voor de consumptie in Nederland groot. Daarbij komt dat de inkoop van vlees slechts één van de kostencomponenten is bij de productie van vlees en vleeswaren in de verwerkende industrie en distributie via de retail.

In het kader van het EU-landbouwmarkt- en prijsbeleid is rundvlees jarenlang een beschermd product geweest, waarbij de overheid de prijs ondersteunde. Door een reeks hervormingen is de markt geliberaliseerd. Vroeger speelden fysieke veemarkten een belangrijke rol. Om verspreiding van veeziektes te voorkomen, zijn de meeste veemarkten aan het begin van deze eeuw gesloten. Met de opkomst van het internet zijn virtuele veemarkten ontstaan die het mogelijk maken voor veehouders de prijsontwikkelingen beter te volgen.




Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page