Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Rundvlees

Stijgingen rundvleesprijzen voorbij
11/22/2022

De consumentenprijsindex van rundvlees is in september 2022 op 140 punten (2015=100) geëindigd, wat vergelijkbaar is met het niveau van voorgaande maanden. De prijsindex van rundvlees af verwerker steeg met 1% naar 169 punten. De prijsindex af boerderij is in september gedaald naar 168 punten, onder het recordniveau van 189 van mei 2022. De aantrekkende vraag op de wereldmarkt en hoge prijzen van energie en voer stuwden de prijzen in de eerste helft van 2022 nog flink omhoog.




Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex (CPI) voor rund- en kalfsvlees is in september 2022 geëindigd op 140 punten (2015=100), wat vergelijkbaar is met het niveau sinds juli. De consumentenprijsindex in september 2022 lag 25% hoger dan in september 2021, de grootste jaarlijkse stijging in de laatste twee decennia.

De prijsindex af vleesverwerking (PPI) is geëindigd op 169 punten, een stijging van 1% sinds juli. De prijzen af vleesverwerking op de binnenlandse markt zijn vanaf mei 2022 relatief stabiel. Op de buitenlandse markt was er in de periode vanaf mei een daling gevolgd door een stijging. De PPI was in september 2022 35% hoger dan in september 2021. De scherpe prijsstijgingen in 2022 betreffen ook de buitenlandse afzet.

Voor vlees af boerderij zijn de prijzen gedaald. De prijsindex af boerderij kwam in september 2022 uit op 168 punten, een daling van 9% sinds juli. Ondanks deze daling heeft de sterke stijging van de prijzen gedurende de eerste vijf maanden van 2022 er toch voor gezorgd dat de prijsindex af boerderij in september 2022 33% hoger lag dan in september 2021. Het totale aantal runderslachtingen in het eerste deel van 2022 is ongeveer gelijk aan 2021, maar lager dan in voorgaande jaren.

De belangrijkste reden voor de prijsstijgingen in rundvleesprijzen zijn marktverstoringen door de oorlog in Oekraïne. Met name de prijzen van energie en voer zijn enorm gestegen. De marktverstoringen door de oorlog in 2022 volgen de verstoringen tijdens de coronapandemie in 2020-2021 op. De prijsstijgingen van de voedselgrondstoffen op de wereldmarkten hebben zich al in de loop van 2021 ingezet.

Keten
Consumenten kopen vers rundvlees bij de slager of in de supermarkt. Supermarkten en speciaalzaken kopen vlees via de (importerende) groothandel of rechtstreeks van de vleesindustrie. De Nederlandse vleesindustrie doet ook aan export. Slachterijen kopen runderen rechtstreeks van de veehouders of met tussenkomst van handelaren en commissionairs. Runderen komen uit de vleesstierhouderij of de melkveehouderij. Kalveren komen uit de kalverhouderij. De meeste slachtingen van volwassen runderen in Nederland zijn de slachtingen van het afgestoten melkvee.

Rundveebedrijven
Het Nederlandse rundvlees komt van de melkveehouderij en van de vleesstierhouderij. De circa 23.500 bedrijven met rundvee houden in totaal 3,8 miljoen stuks rundvee, waarvan 167 duizend jongvee voor vleesproductie en circa 1 miljoen vleeskalveren. Ten opzichte van de melkveehouderij is de stierenhouderij een bescheiden tak van de landbouw.

Industrie
De vleesindustrie bestaat uit slachterijen, uitsnijderijen en vleesverwerkers. Nederland telt 285 grote en kleine slachterijen van vlees (geen pluimvee). Slechts negen runderslachterijen en zeven kalverslachterijen slachten meer dan 10.000 runderen per jaar. In 2021 zijn in totaal 475 duizend volwassen runderen geslacht met een totaal geslacht gewicht van 159 duizend ton. Er zijn verder 260 bedrijven die behoren tot de vleesverwerkende industrie. Vooral grotere bedrijven combineren slacht en verwerking.

Afzet
Nederland telt circa 980 grote en kleine groothandels in vlees en vleeswaren. Een deel van deze groothandels betreft importerende en exporterende groothandels. Ook bedrijven in de vleesverwerkende industrie zijn zowel in Nederland als op de buitenlandse markten actief. In 2021 werden meer rundvlees en vleesproducten geëxporteerd dan geïmporteerd. De handelsbalans voor vlees van runderen (vers gekoeld of bevroren) komt op een uitvoerwaarde van 1,1 miljard euro (CBS). Van de totale vleesexport is circa 85% export van in Nederland geproduceerd of verwerkt vlees en 15% wederuitvoer of doorvoer.

Voor de coronacrisis kocht de Nederlandse consument vlees vooral via supermarkten en via de foodservice. Beide kennen een aantal grote inkooppartijen. Op de retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (35% marktaandeel), Jumbo (21% marktaandeel) en Superunie (27% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de vleesindustrie.

In 2021 werd voor circa 779 mln. euro aan rundvlees verkocht via supermarkten. De consumptie van rundvlees in Nederland is relatief stabiel. In 2021 was het verbruik van rundvlees (15,3 kg) per hoofd van de bevolking iets lager dan de jaren voor corona (15,5 in 2018 en 2019). Dit heeft te maken met het wegvallen van de consumptie van rundvlees in de foodservice en een onvolledige verschuiving van de vraag naar rundvlees voor thuisbereiding.

Er is een seizoenspatroon in de afzet, met pieken in januari, het barbecueseizoen en in december (feestdagenmaand).

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van rundvlees wordt beïnvloed door de marktdynamiek in Nederland en in het buitenland. In Nederland maken supermarkten raamcontracten met leveranciers van rundvlees over de prijs en andere voorwaarden, bijvoorbeeld over aanvoervolumes tijdens bijzondere (piek)momenten.

Ondanks de seizoenspatronen volgen de prijzen af boerderij van Nederlandse slachtrunderen, de producentenprijzen en de consumentenprijzen elkaar slechts in beperkte mate. Contracten met de retailers kunnen prijsschommelingen tijdelijk dempen. Ook is het belang van de import van rundvlees voor de consumptie in Nederland groot. Daarbij komt dat de inkoop van vlees slechts één van de kostencomponenten is bij de productie van vlees en vleeswaren in de verwerkende industrie en distributie via de retail.

In het kader van het EU-landbouwmarkt- en prijsbeleid is rundvlees jarenlang een beschermd product geweest, waarbij de overheid de prijs ondersteunde. Door een reeks hervormingen is de markt geliberaliseerd. Vroeger speelden fysieke veemarkten een belangrijke rol. Om verspreiding van veeziektes te voorkomen, zijn de meeste veemarkten aan het begin van deze eeuw gesloten. Met de opkomst van het internet zijn virtuele veemarkten ontstaan die het mogelijk maken voor veehouders de prijsontwikkelingen beter te volgen.


Kies een keten
Contactpersoon
Jop Woltjer
070-3358155
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page