Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Consumentenprijs varkensvlees licht omhoog
9/2/2021

De consumentenprijs voor varkensvlees is sinds maart gestegen met twee procentpunten en in mei uitgekomen op 115 punten. De af boerderijprijs en industrieprijs zijn ook nog enigszins gestegen ten opzichte van maart: van 128 naar 131 punten (API) en van 116 naar 117 punten (PPI). De vooruitzichten voor de rest van het jaar voor de varkensvleesmarkt zijn onzeker.




Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex voor varkensvlees bedroeg in maart 115 punten en was hoger dan in de eerste maanden van het jaar. Het niveau ligt echter lager dan een jaar eerder (118 punten in mei 2020). Dat hoge niveau hing samen met de voorheen hoge wereldmarktprijs voor varkensvlees. Wereldwijd is varkensvlees dit voorjaar goedkoper geworden, vooral onder invloed van een teruglopende Chinese vraag. Daar staat tegenover dat de binnenlandse afzet relatief iets aantrekkelijker geworden is dan export (hoewel dit om verschillende delen van het varken gaat en daarmee niet simpel te vergelijken is), wat zichtbaar is de (licht) gestegen industrieprijs en af boerderijprijs. Het herstel hangt naar verwachting ook samen met het feit dat de industrie niet meer gehinderd wordt door tegenvallende slachtcapaciteit als gevolg van Covid-19 onder personeel in slachterijen. Bovendien is er sprake van een krimp in aantal varkens in Nederland en Duitsland, wat positief uitwerkt op de opbrengstprijs.

De situatie in China is sterk bepalend voor de marktontwikkeling wereldwijd en in Nederland. De productie van varkensvlees is herstellend, maar dit gaat met horten en stoten. De Afrikaanse varkenspest (AVP) is nog niet onder controle, en flakkert daar regelmatig weer op. Bovendien zijn voergrondstoffen duur, vanwege relatieve schaarste. Daardoor is de productie momenteel onrendabel. Boeren bieden hun dieren aan voor de slacht, ook om een eventuele uitbraak voor te zijn. Het betekent wel dat de productievolumes naar voren gehaald zijn in de tijd en binnenkort weer wat kleiner zullen zijn.

Verder staat de import van varkensvlees in China al een aantal maanden onder druk. Een kleinere vraag heeft geleid tot prijsdalingen op de wereldmarkt. Spanje en Denemarken zijn belangrijke Europese leveranciers van varkensvlees naar China, evenals bijvoorbeeld de VS. Deze landen krijgen als eerste te maken met stagnerende afzet en lage prijzen. Binnen de EU betekent het dat er extra varkensvlees op de markt aangeboden wordt en het prijsniveau daarmee onder druk staat. Door AVP onder wilde varkens in Duitsland is de afzet van varkensvlees vanuit dit land naar de wereldmarkt beperkt; afzet vindt vooral plaats in Duitsland zelf en in andere Europese landen.
Ook het zomerseizoen (barbecue) en voetbalseizoen valt tegen, waardoor de seizoensmatige opleving van de vraag lager ligt dan verwacht. Daar staat tegenover dat de horeca wel weer meer afzetruimte biedt dan voorheen, door ruimere openingstijden.

De prijsontwikkeling in de tweede helft van dit jaar is onzeker. Veel zal afhangen van de vraag naar varkensvlees vanuit China. Dit ligt buiten de invloedssfeer van varkenshouders en industrie.

Achtergrond keten en prijsvorming keten (De tekst hierna is deze keer niet geactualiseerd)
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers mee doen met het programma Varkensvlees van morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2020 in Nederland circa 16,5 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen bedraagt circa 330%. De in totaal circa 2.900 bedrijven met vleesvarkens produceren 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 1,3 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden 7 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De retail heeft een eigen prijsbeleid dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. De gemiddelde prijs ligt in het najaar, vooral in november iets hoger. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoenseffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees (tot circa 120% in 2019), wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate invloed ondervindt van de prijzen in derde markten buiten Europa.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees bij afzet naar het binnenland. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.


Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page