Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Consument nog steeds duur uit
11/22/2022

De consumentenprijs voor varkensvlees is in september uitgekomen op 132 punten, gelijk aan het niveau in juli, maar een forse toename ten opzichte van de 116 punten in januari van dit jaar. De industrieprijs is sinds juli met 1% gestegen naar 141 punten, terwijl de af-boerderijprijs met 12% steeg naar 161 punten. De stijgingen hangen samen met duurder voer en energie.



Prijsontwikkeling
De consumentenprijs lag in het verleden vrij constant rond de 100 punten. Sinds 2019 is daar echter verandering in gekomen. In de tweede helft van 2019 steeg het niveau naar gemiddeld 111 punten, en in 2020 door naar gemiddeld 116 punten. Dat was een reactie op de sterke vraag naar varkensvlees vanuit China, wat leidde tot duurdere inkoop vanuit de detailhandel. De index daalde eind 2022 naar 112 punten, maar begon toen aan een gestage stijging naar 118 punten in februari 2022. Als reactie op de stijgende energie- en grondstofprijzen, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, steeg de index naar een niveau rond de 130 punten. In september is de index uitgekomen op 132. De index in september ligt 15% hoger dan vorig jaar, iets boven de algemene inflatie van 14,5% in september.

De industrieprijs is sinds juli vrij stabiel en de index staat in september op 132 punten. De inkoopsprijs voor de binnenlandse detailhandel is dus gelijk gebleven. Overigens kon de industrie in het buitenland iets betere prijzen realiseren, wat samenhangt met hogere marktprijzen in landen zoals China. De industrie heeft wel te maken met stijgende energieprijzen voor het slachtproces, de koeling en het transport.

De af-boerderijprijs is in de zomermaanden gestegen tot 161 punten in september. De kosten voor varkensvoer en energie zijn echter dusdanig gestegen dat de marges nog steeds negatief zijn. Een verdere stijging van de af-boerderijprijs is noodzakelijk om uit de rode cijfers te komen. De prognose van de Europese Commissie voor de varkensvleesproductie in de EU laat zien dat er in de eerste helft van 2023 een daling te verwachten is van 6,5% ten opzichte van dezelfde periode in 2022. Deze reductie in de productie van varkensvlees heeft waarschijnlijk een opwaartse druk op de opbrengstprijzen als gevolg.

Achtergrond keten en prijsvorming keten
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Toelichting op drie niveaus
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie, zeker sinds alle retailers hebben toegezegd om per 2015 voor vers varkensvlees mee te doen met het programma Varken van Morgen, dat van Nederlandse bodem is. Voor een deel wordt dat vlees echter betrokken van Duitse slachterijen die Nederlandse varkens slachten. De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2021 in Nederland circa 17,2 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen ligt op ruim 300%. De in totaal circa 2.800 bedrijven met vleesvarkens produceren bijna 18 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden ongeveer 0,8 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden er 7,5 miljoen biggen over de grens verkocht.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in het najaar, vooral in november, iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoenseffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft de laatste jaren een flink gestegen zelfvoorziening in varkensvlees, wat betekent dat de prijsvorming in toenemende mate invloed ondervindt van de prijzen in derde markten buiten Europa.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees bij afzet naar het binnenland. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2015 op 100% is gezet.


Kies een keten
Contactpersoon
Jop Woltjer
070-3358155
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page