Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Thema's > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Kies een indicator
Actuele voedselprijzen - Varkensvlees

Prijzen varkensvlees in de keten stijgend
21-5-2024

De prijs van varkensvlees in de winkel is na een aantal maanden stabiel niveau over februari en maart met 1% verder gestegen naar 122 punten. Ook de industrieprijs en af-boerderijprijs zijn gestegen, met respectievelijk 4 en 6%.



Prijsontwikkeling
De consumentenprijs lag sinds oktober 2023 rond 120 punten, maar is in maart gestegen naar 122 punten. Dat is een stijging van 1%. Er is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Wel is de inkoopprijs voor de retail gestegen door een hogere industrieprijs. Dat zal echter nauwelijks de reden zijn, omdat er in de regel nauwelijks een verband is tussen de verkoopprijs van supermarkten (consumentenprijs) en de inkoopprijs (industrieprijs).

Na de piek van de index van de industrieprijs in juli 2023 op 161 punten, zakte deze naar 139 punten in februari van dit jaar. In maart veerde deze echter op naar 147 punten: een forse klim van 4%. Een belangrijke reden voor het betrekkelijk hoge niveau van de industrieprijs is dat het aanbod in de Europese Unie niet al te groot is. De Europese Unie is momenteel vrij hoog geprijsd in vergelijking met concurrenten.
In navolging van de industrieprijs is de af-boerderijprijs ook gestegen. Dit was ook wel te verwachten, gezien het sterke verband tussen de industrieprijs en de af boerderijprijs. De af-boerderijprijs steeg van een niveau van 135 punten in januari naar 143 punten in maart (6%). Overigens is een prijsstijging van de industrieprijs van 8 punten relatief sterker dan eenzelfde stijging van 8 punten van de af-boerderijprijs: de industrieprijs ligt op een hoger niveau, omdat daar de industriekosten in verwerkt zijn.

Zoals gezegd is het aanbod aan varkensvlees in de EU momenteel niet heel groot. Er lijkt echter een omkeer aan te komen door een productiestijging. Dit is af te leiden uit een stijgend aantal zeugen in de decembertelling. In de telling van Eurostat van december 2023 ligt dat aantal 1% hoger dan in december 2022. In combinatie met een reguliere productiviteitsstijging van de zeugen van circa 2% per jaar, betekent het dat het aanbod naar verwachting met circa 3% zal toenemen. De stijging van de zeugenstapel ligt in de lijn der verwachting, gezien de hoge inkomens die gerealiseerd worden op varkensbedrijven. De stijging compenseert deels de eerdere krimp, zoals in Polen.

Keten 
Het varkensvlees wordt in de supermarkt of bij de slager gekocht. Supermarkten en slagers kopen varkensvlees van de vleesindustrie. Die bestaat uit slachterijen en vleesverwerkers. Slachterijen kopen vleesvarkens van veehouders rechtstreeks of via veehandelaren. Veehouders produceren vleesvarkens in gespecialiseerde bedrijven of gesloten bedrijven. Zeugenbedrijven zijn belangrijke toeleveranciers van biggen voor de gespecialiseerde bedrijven. De gesloten bedrijven produceren de eigen biggen.

Varkenshouderijen
De in totaal circa 2.600 bedrijven met vleesvarkens produceren bijna 16 miljoen vleesvarkens. Hiervan worden bijna 1 miljoen dieren geëxporteerd. Daarnaast worden er circa 5,5 a 6 miljoen biggen over de grens verkocht.

Industrie
De verwerking van varkensvlees is voor een belangrijk deel gekoppeld aan de slachterijen. De grootste vier slachterijen hebben een aandeel van circa 90%. Er zijn in 2022 in Nederland circa 17,2 miljoen varkens geslacht. De vleesindustrie slacht en verwerkt de dieren tot vers vlees en vleeswaren, die voor een groot deel worden geëxporteerd. Voor de productie wordt ook varkensvlees geïmporteerd. De zelfvoorzieningsgraad van de Nederlandse varkensvleesketen ligt op ruim 300%.

Afzet
Circa 60% van het varkensvlees en 80% van de vleeswaren wordt in de supermarkt gekocht. Daarnaast loopt ongeveer 35% van het varkensvlees via de buitenhuishoudelijke markt (horeca, ziekenhuizen enzovoort). Consumenten kopen meer varkensvlees in januari, vaak aangemoedigd door reclameacties. Verder wordt meer vlees gekocht in het barbecueseizoen en is er een piek in december. Supermarkten kopen varkensvlees hoofdzakelijk van de Nederlandse vleesindustrie.

Prijsvorming
De prijsontwikkeling van het pakket varkensvlees dat de consument in de supermarkt koopt, is opvallend vlak, zij het dat de gemiddelde prijs in het najaar, vooral in november, iets hoger ligt. De retail heeft een eigen prijsbeleid dat beperkt beïnvloed wordt door de inkoopprijs. Het prijsniveau bij concurrenten, promotieacties en de rol van vlees in het totale productassortiment van supermarkten spelen ook een rol. Prijsbewegingen van industrie (producentenprijs) en boeren (af boerderij) vertonen daarom nauwelijks samenhang met de consumentenprijs. Voor de handel tussen de slachterijen en supermarkten worden jaarcontracten gebruikt. Daarbinnen vindt per vier weken overleg plaats over reclameacties. Afhankelijk van onder andere het weer vinden dagelijks correcties plaats op de bestelde volumes. Slachterijen geven de prijsbewegingen op hun afzetmarkt door aan de varkenshouders. De markten voor varkens en varkensvlees in Noordwest-Europa zijn nauw met elkaar verweven. De prijsvorming is vrij. Door de seizoenseffecten in de afzet op detailhandelsniveau schommelen ook de wekelijkse slachterij- en handelsnoteringen of opbrengsten van vleesvarkens. De EU heeft een zelfvoorzieningsgraad in varkensvlees van circa 120%, wat betekent dat de prijsvorming invloed ondervindt van de prijzen op derde markten buiten Europa.

Prijsindices
De consumentenprijsindex (CPI) is gebaseerd op varkensvlees bij supermarkten en slagers. De producentenprijsindex (PPI) is gebaseerd op de opbrengstprijzen van producenten van vers of gekoeld varkensvlees bij afzet naar het binnenland. De af-boerderijprijs is gebaseerd op de wekelijkse noteringen voor slachtvarkens. De indices zijn herzien, waarbij het jaar 2020 op 100% is gezet.


Kies een keten
Contactpersoon
Elsje Oosterkamp
0317 484655
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens). Basisjaar in deze monitor is 2020.
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline. Basis jaar indeze monitor is 2020.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens). Basisjaar in deze monitor is 2020.



Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



naar boven