Mijn agrimatie
v

Agrimatie - informatie over de agrosector

Agrimatie > Themes > Voedselprijzen
     
Voedselprijzen
Select an indicator
Actuele voedselprijzen - Zuivel

Zuivelprijzen op hoog niveau
7/20/2019

De consumentenprijsindex van zuivel is in april 2019 uitgekomen op 111 punten (2015 =100). Gemiddeld over de eerste vier maanden is deze 3 punten hoger dan in het jaar ervoor. Per 1 januari 2019 is een verhoging van het btw-tarief doorgevoerd van 6% naar 9%. Ook de producentenprijsindex is met 115 punten relatief hoog. In de eerste vier maanden ligt deze 5 punten hoger dan in 2018. De prijsindex af boerderij is in april uitgekomen op 107 punten, een punt minder dan in februari en maart. Gemiddeld ligt deze index in de eerste vier maanden van het jaar 4 punten hoger dan in 2018.  

  

Consumentenprijzen
In april is de consumentenprijsindex (CPI) van zuivel op een recordhoogte van 111 punten uitgekomen (2015=100). In de eerste vier maanden van het jaar ligt de CPI gemiddeld 3 punten (3%) hoger dan in dezelfde periode in het jaar ervoor. Per 1 januari 2019 is voor zuivel een verhoging van het btw-tarief ingevoerd van 6% naar 9%. Tussen januari en april is de CPI eveneens met 3 punten gestegen. Er is enig verschil in de prijsontwikkeling van verschillende zuivelproducten. Zo zijn yoghurt en kaas en kwark 3% in prijs gestegen in de eerste vier maanden van 2019 en houdbare melk 1%. Verse halfvolle en magere melk is in prijs gedaald (1%). Overige zuivelproducten zijn ruim 4% duurder geworden in dezelfde periode.

Prijzen zuivelindustrie en af boerderij 
De producentenprijsindex voor zuivel (PPI) is in april 2019 uitgekomen op ruim 115 punten. Het niveau van de PPI ligt relatief hoog. In de eerste vier maanden van het jaar ligt de PPI gemiddeld 5 punten (4%) hoger dan in dezelfde periode in het jaar ervoor en 7 punten hoger dan in 2017. Tussen januari en april is de PPI met bijna 2 punten gestegen. De prijsindex af boerderij is in april 2019 uitgekomen op 107 punten, 1 punt lager dan in januari. Deze prijsontwikkeling past bij een normaal seizoenpatroon. Het gemiddelde prijsniveau af boerderij over de eerste vier maanden van 2019 ligt 4 punten hoger dan dezelfde periode in het jaar ervoor.



In Nederland heeft de afschaffing van de melkquotering in 2015 tot een hogere melkproductie geleid, terwijl de afzet van zuivel haperde. Dit heeft een grote impact gehad op melkprijs voor boeren en industrie. Vanaf de tweede helft van 2016 is de marktsituatie gekanteld. De snel aantrekkende vraag naar zuivel op de Aziatische markten heeft de prijzen snel omhooggedreven. Vanaf 2017 was de stijging van de mondiale vraag groter dan het aanbod. De verwachting in de Europese Unie is, aansluitend op OECD en FAO (Agriculture Outlook), dat de zuivelmarkt in de komende jaren zal groeien. De EU zou bijna 30% van de toenemende wereldvraag voor haar rekening nemen.

Keten
Het merendeel van de zuivelproducten wordt door consumenten in het supermarktkanaal gekocht. Supermarkten kopen melk en zuivelproducten van de zuivelindustrie, die daarnaast ook een aanzienlijk deel exporteert. De industrie wordt volledig beleverd door de Nederlandse melkveehouders. Er vindt nauwelijks import van rauwe melk plaats.

Toelichting op drie niveaus
Driekwart van de zuivelproducten wordt via de retail verkocht en een kwart via de horeca en andere kanalen. Het totaal aan bestedingen aan zuivel in alle verkoopkanalen voor voedsel in Nederland wordt geraamd op bijna 5,8 miljard euro in 2018.

In 2017 telde de Nederlandse zuivelindustrie 25 ondernemingen die in totaal 53 productielocaties hebben met een capaciteit groter dan 10 miljoen kg. Ongeveer 90% van de gecollecteerde melk wordt verwerkt door vijf coöperaties. Het overgrote deel van de rauwe melk wordt verwerkt in kaas (53%) en melkpoeder (15%). Ruim 7% rauwe melk gaat naar consumptiemelk(producten). De sector is internationaal georiënteerd: het saldo van de handelsbalans bedraagt 4,2 miljard euro, ofwel 37% van de productiewaarde van de Nederlandse zuivelsector. Ruim 70% van de export is bestemd voor markten in de EU.

Op de Nederlandse retailmarkt zijn de inkooporganisaties van supermarkten Ahold Delhaize (35% marktaandeel), Jumbo (19% marktaandeel) en Superunie (28% gezamenlijk marktaandeel van aangesloten winkelformules) de belangrijkste afzetpartijen voor de zuivelindustrie.

In 2018 waren er in Nederland ongeveer 17 duizend bedrijven met melk- en kalfkoeien, die gezamenlijk bijna 14 miljard kg melk afleveren aan de zuivelindustrie; een relatief klein deel wordt achtergehouden op boerderijen en daar verwerkt. De omvang van de productie is tot april 2015 beperkt geweest door de quotering in het kader van het EU-zuivelbeleid. Per 1 april 2015 zijn de quota komen te vervallen. De prijsondersteuning vanuit het Europees landbouwbeleid is al eerder grotendeels vervangen door directe betalingen.


Prijsvorming
In de zomermaanden is er een groter aanbod van melk dan in de wintermaanden. Met toeslagen en heffingen worden boeren aangemoedigd om meer in de winter te leveren. De prijs die de melkveehouder ontvangt, bestaat uit een aantal componenten. In het geval van FrieslandCampina is het een garantieprijs, de jaarlijkse prestatietoeslag en de uitgifte van ledenobligaties-vast. Melkveehouders die niet aangesloten zijn bij een coöperatie, leveren melk op basis van contracten met de particuliere zuivelindustrie. Zuivelondernemingen en supermarkten spreken in bilaterale contractonderhandelingen de voorwaarden en de prijs van leveringen af, onder eigen merk of het huismerk.



Kies een keten
Contactpersoon
Huib Silvis
070-3358168
 

Alles over
  • Algemeen
    >
  • Economie
    >
  • Maatschappij
    >
  • Milieu
    >
Referenties
• Gegevens over de PPI 2012-heden van CBS Statline (Indices van laatste 5 maanden zijn voorlopige gegevens).
• Gegevens over de gebruikte PPI 2005-2012 van CBS Statline.
• Gegevens over de gebruikte CPI 2000-heden van CBS-Statline (indices van de laatste maand zijn voorlopige gegevens).


Meer informatie
Toelichting indicator
Thema omschrijving
Beleidsinformatie
Archief



Top of page