Opbrengsten van akkerbouwgewassen

Bedrijven op kleigrond binnen het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) realiseren in 2024 voor sommige akkerbouwgewassen lagere gewasopbrengsten per ha ten opzichte van 2023. Ook op zand- en lössgrond zijn voor een deel van de akkerbouwgewassen lagere opbrengsten gehaald. Dat geldt met name voor suikerbieten, daar daalde de opbrengst per ha in alle regio’s sterk . Het jaar 2023 was een nat najaar. In oktober en november viel er twee keer zoveel neerslag als normaal. Dit heeft ervoor gezorgd dat er weinig wintertarwe gezaaid kon worden. Het natte voorjaar van 2024 leidde tot een late start van het teeltseizoen, wat met name bij wintertarwe , pootaardappelen en suikerbieten lage opbrengsten tot gevolg had. Consumptie- en zetmeelaardappelen en zomergerst gaven desondanks goede opbrengsten te zien. Een gemengd beeld dus.

De opbrengst van consumptieaardappelen op kleigrond is in 2024 bijna 43 ton per hectare en op de zandgrond is dat ruim 55 ton per hectare. Op beide grondsoorten is er een stijging van de opbrengst van consumptieaardappelen ten opzichte van 2023. Ten opzichte van het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren is de opbrengst in 2024 op kleigrond 12% lager en op zandgrond 14% hoger. Op lössgrond is de opbrengst van consumptieaardappelen in 2024 gedaald ten opzichte van het jaar ervoor naar een niveau van ruim 50 ton per hectare. Ten opzichte van het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren is de opbrengst op lössgrond in 2023 3% hoger. De opbrengst van pootaardappelen in 2024 op kleigrond, bijna 38 ton per hectare is hoger dan die op zandgrond (ruim 27 ton per hectare). Ten opzichte van 2023 is de opbrengst van pootaardappelen op kleigrond 2% hoger en die van zandgrond 3% lager. In vergelijking met de gemiddelde opbrengst van pootaardappelen van de vijf voorgaande jaren is de opbrengst op zandgrond in 2024 ongeveer 8% lager en op kleigrond is 2024 vergelijkbaar met het gemiddelde van de jaren ervoor. Zetmeelaardappelen worden hoofdzakelijk op zand- en dalgrond geteeld, en hiervan is de opbrengst in 2024 44 ton per hectare. Dit is 8% hoger dan in 2023.

Op kleigrond is in 2024 de opbrengst van suikerbieten 78 ton per hectare en daarmee 13% lager dan het voorgaande jaar. Op beide andere grondsoorten hebben de suikerbieten het in 2024 ook slechter gedaan dan het jaar ervoor. Op lössgrond en op zandgrond is de opbrengst in 2024 een kleine 70 ton per hectare. De opbrengst in 2024 is in alle drie de regio’s lager dan het gemiddelde van de periode 2019-2023. Op klei- en zandgrond is dit 12%en op lössgrond 15% lager dan het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren.

De uienopbrengst in 2024 is op zowel de klei- als de zandgrond gestabiliseerd ten opzichte van 2023. Op kleigrond is de opbrengst in 2024 bijna 45 ton per hectare en op zandgrond is dat iets meer namelijk 47 ton per hectare. De opbrengststijging op kleigrond is beperkt tot 21% en op de zandgrond is de opbrengst vrijwel gelijk aan 2023. Op lössgrond zijn in een beperkt aantal jaren voldoende waarnemingen om resultaten te kunnen publiceren.

Op alle drie de grondsoorten is een flinke afname in opbrengst van wintertarwe te zien in 2024. De opbrengst van wintertarwe in 2022 was het hoogste van de gehele periode 2006-2024. In 2024 was de opbrengst op de kleigrond het hoogste (ruim 7.500 kg per hectare), aflopend naar ruim 7.000 kg per hectare op de zandgrond en ruim 6.800 kg per hectare op lössgrond. Op kleigrond bracht de wintertarwe 19% minder op, op de zandgrond 13% minder en op de lössgrond zelfs 30% minder ten opzichte van het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren.

Voor zomergerst was 2024 de teelt op zowel de klei- als de zandgrond een matig jaar. De opbrengst op beide grondsoorten schommelden rond de 6 ton per hectare, wat overigens wel een ton meer was dan in 2023. Op zandgrond is de gewasopbrengst in 2024 17% hoger dan in het voorgaande jaar en op kleigrond 22%. Ten opzichte van het gemiddelde van de 5 jaar daarvoor is er echter een daling te zien van 5% op zandgrond en van 6% op kleigrond. Het aantal waarnemingen van de teelt van zomergerst op de lössgrond is slechts in enkele jaren voldoende om resultaten te kunnen publiceren.