Bouwplan op akkerbouwbedrijven

In Nederland blijft het bouwplan voor akkerbouwbedrijven in de doelpopulatie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vrij stabiel, terwijl het totale gewasareaal de laatste jaren licht is toegenomen (2025: 486 duizend ha). Elk jaar verandert de verdeling van gewassen, maar de verschillen tussen jaren zijn meestal klein. Voedergewassen, suikerbieten, aardappelen, wintertarwe en overige gewassen nemen twee derde van het areaal in beslag.

Er zijn grote verschillen tussen grondsoortregio’s in het bouwplan en de gemiddelde omvang van bedrijven. In de Kleiregio zijn akkerbouwbedrijven het grootst, gevolgd door de Zandregio. De Lössregio heeft de kleinste bedrijven. In alle drie de regio’s is de omvang per bedrijf in 2025 vergelijkbaar met de omvang in het voorgaande jaar.

Op kleigrond worden relatief veel wintertarwe, consumptie- en pootaardappelen en overige gewassen geteeld (alle drie hebben een aandeel van circa 24% in het bouwplan). Het aandeel voedergewassen is meer dan verdubbeld in 2025 ten opzichte van 2006. In de Lössregio zijn suikerbieten (19%), voedergewassen (19%) en wintertarwe (22%) populair, terwijl ook hier consumptieaardappelen een aanzienlijk aandeel heeft (16%). Zowel in de Klei- als in de Lössregio is er in 2025 een toename van het areaal wintertarwe ten opzichte van het voorgaande jaar.

Op zandgrond is het bouwplan anders: hier is in vergelijking met de andere regio’s in 2025 nog steeds veel ruimte voor zetmeelaardappelen (16%), maar de laatste jaren is dit aandeel wel gedaald: in 2013 was dit nog 25%. Daarnaast worden in vergelijking met de andere regio’s meer voedergewassen geteeld, zoals gras en snijmais (25%). Het aandeel overige gewassen (zoals uien en conservengroenten) neemt ook toe in de laatste 10 jaar naar een aandeel van 16% in 2025.