Meetmelkproductie op bedrijven in het derogatiemeetnet

Laatste update: 30 september 2026 Update frequentie: Jaarlijks

Melkproductie per koe verder toegenomen in 2024, melkproductie per ha voedergewas weinig veranderd

In 2024 nam de gemiddelde melkproductie per bedrijf verder toe op melkveebedrijven (dus exclusief de overige graslandbedrijven) in het derogatiemeetnet. Sinds 2019 ligt de gemiddelde melkproductie per bedrijf boven de 1 mln. kg meetmelk (FPCM). De melkproductie per ha vertoonde een stijgende trend in de periode 2006 tot en met 2016 en stabiliseerde daarna tot en met 2022 op een niveau van ongeveer 17.700 kg melk per ha. In 2023 en 2024 werd er gemiddeld ruim 18.400 en ruim 18.300 kg FPCM per ha geproduceerd. De melkproductie per koe nam vooral in 2017 en 2018 aanzienlijk toe. Dit kan verklaard worden door de fosfaatregelgeving (fosfaatreductieplan en invoering fosfaatrechten). Na 2018 stabiliseerde de melkproductie per koe tot en met 2022 op een niveau van ongeveer 9.500 kg. In 2023 en 2024 volgde een verdere stijging naar respectievelijk bijna 9.700 en bijna 9.800 kg FPCM per koe gemiddeld.

Stijgende trend bij melkproductie per bedrijf

Op melkveebedrijven in het derogatiemeetnet vertoont de hoeveelheid geproduceerde melk (uitgedrukt in meetmelk/FPCM, oftewel fat- and protein-corrected milk) een stijgende trend over de periode 2006-2024. De melkproductie per bedrijf nam in deze periode toe van gemiddeld ruim 600.000 naar bijna 1,2 mln. kg. De verschillen tussen bedrijven nemen ook toe. In 2024 produceerde 25% van de bedrijven 762.000 kg melk of minder, terwijl de 25% bedrijven met de hoogste melkproductie 1,73 mln. kg melk of meer produceerden. In 2024 waren de bedrijven in de Kleiregio het grootst, met een gemiddelde melkproductie van bijna 1,28 mln. kg. Deze omvang week echter niet veel af van Zand Noord, waar bijna 1,26 mln. kg melk geproduceerd werd. Bedrijven in de Lössregio waren met een gemiddelde productie van 876.000 kg melk het kleinst in 2024.

Gemiddeld

Sinds 2019 ligt de gemiddelde melkproductie per bedrijf boven de 1 mln. kg meetmelk

Spreiding

Vijftig procent van de melkveebedrijven uit het derogatiemeetnet heeft een bedrijfsomvang van tussen de 0,76 en 1,73 miljoen kg meetmelk.

Regio

De bedrijven in de kleiregio zijn het grootst in 2024, met een melkproductie van bijna 1,28 mln. kg.

Melkproductie per ha voedergewas in 2024 weinig veranderd

De (meet)melkproductie per ha voedergewas vertoont een stijgende trend over de periode 2006 tot en met 2016 op melkveebedrijven in het derogatiemeetnet. In 2006 werd gemiddeld 13.800 kg melk per ha geproduceerd en in 2016 was dit toegenomen tot 17.600 kg per ha. Na 2016 stabiliseerde de melkproductie per ha op een niveau van ongeveer 17.800 kg per ha. In 2023 steeg de melkproductie per ha voedergewas naar 18.400 kg per ha, en in 2024 bleef de productie ongeveer op hetzelfde niveau met 18.300 kg per ha. Er bestaan verschillen tussen de regio’s. In de regio Zand Midden/Zuid is de melkproductie per ha het hoogst van alle regio’s. In de jaren 2019 tot en met 2024 varieert de melkproductie per ha voedergewas in deze regio van 19.000 tot bijna 20.400 kg per ha. In de regio Zand Noord stabiliseerde de melkproductie per ha zich vanaf 2019 op een niveau van tussen de 15.600 en 16.800 kg per ha. In de Lössregio steeg de melkproductie per ha in de periode 2019 tot en met 2024 tot 19.500 kg per ha. In de Kleiregio nam de melkproductie per ha voedergewas ook toe, vooral in 2023 en 2024. In 2024 kwam de productie daar uit op gemiddeld 19.100 kg per ha. In de Veenregio daalt de melkproductie per ha voedergewas in 2024 naar ruim 16.800 kg per ha.

Gemiddeld

De gemiddelde meetmelkproductie per ha voedergewas is sinds 2016 stabiel rond het niveau van 17.800 kg meetmelk per ha. In de laatste jaren is de productie echter gestegen tot ongeveer 18.400 kg meetmelk per hectare.

Spreiding

Vijftig procent van de melkveebedrijven in het derogatiemeetnet heeft een melkproductie van tussen de 14.600 en 22.200 kg meetmelk per ha voedergewas.

Regio

De bedrijven in de regio Zand Midden/Zuid hebben gemiddeld een hogere melkproductie per ha dan bedrijven in andere regio's.

Zandregio - Midden/Zuid

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de regio Zand Midden/Zuid van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per ha voedergewas van tussen de 16.100 en 23.200 kg meetmelk per ha.

Zandregio - Noord

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Veenregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per ha voedergewas van tussen de 13.100 en 18.700 kg meetmelk per ha.

Kleiregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Kleiregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per ha voedergewas van tussen de 15.500 en 24.500 kg meetmelk per ha.

Veenregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Veenregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per ha voedergewas van tussen de 13.000 en 21.300 kg meetmelk per ha.

Lössregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Lössregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per ha voedergewas van tussen de 14.900 en 24.200 kg meetmelk per ha.

Melkproductie per koe neemt de laatste jaren weer toe

Sinds 2012 neemt de gemiddelde (meet)melkproductie per koe op melkveebedrijven in het derogatiemeetnet jaarlijks toe. Hierbij vallen de aanzienlijke stijgingen in de jaren 2017 (bijna 350 kg toename) en in mindere mate ook 2018 (ruim 200 kg toename) op. Deze stijgingen kunnen verklaard worden door het fosfaatreductieplan in 2017 en de introductie van fosfaatrechten in 2018, waardoor veel melkveehouders werden gedwongen om extra koeien af te voeren. Doordat melkveehouders de minst presterende dieren afvoerden is de gemiddelde melkproductie per koe toen extra gestegen. Na 2018 stabiliseerde de melkproductie per koe een aantal jaren rond de 9.500 kg, maar in 2023 en 2024 nam de productie weer toe, tot respectievelijk 9.700 en 9.800 kg. De hoogste melkproductie werd in 2024 gerealiseerd in de regio Zand Midden/Zuid met gemiddeld 10.200 kg per koe, gevolgd door de Lössregio met 9.900 kg per koe, de regio’s Zand Noord en Klei met beide 9.600 kg per koe en tot slot de Veenregio met 9.500 kg per koe. Het aantal steekproefbedrijven in de Lössregio is gering in vergelijking met de andere regio’s. Verschillen in gemiddeld resultaat binnen een bepaalde regio door de jaren heen kunnen ook deels het gevolg zijn van verschillen in steekproefsamenstelling.

Gemiddeld

De gemiddelde meetmelkproductie per koe was de laatste jaren stabiel rond het niveau van 9.500 kg meetmelk per koe, maar nam in 2023 en 2024 weer toe.

Spreiding

Vijftig procent van de melkveebedrijven in het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 8.900 en 10.700 kg meetmelk.

Regio

De hoogste melkproductie werd in 2024 gerealiseerd in de regio Zand Midden/Zuid, met bijna 10.200 kg per koe. Met bijna 9.500 kg per koe was de melkproductie het laagst in de Veenregio.

Zandregio - Midden/Zuid

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de regio Zand Midden/Zuid van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 9.300 en 10.800 kg meetmelk per koe.

Zandregio - Noord

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de regio Zand Noord van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 8.700 en 10.500 kg meetmelk per koe.

Kleiregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Kleiregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 8.800 en 10.600 kg meetmelk per koe.

Veenregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Veenregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 8.800 en 10.300 kg meetmelk per koe.

Lossregio

Vijftig procent van de melkveebedrijven in de Lössregio van het derogatiemeetnet heeft in 2024 een melkproductie per koe van tussen de 9.100 en 10.600 kg meetmelk per koe.

De resultaten op deze pagina zijn berekend op basis van gegevens van juni 2024, hetzelfde peilmoment als het basismeetnet van LMM. Dit is na het verschijnen van de rapportage ‘Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2024’(externe link). Daardoor kunnen de uitkomsten beperkt afwijken van de cijfers zoals gepubliceerd in hiervoor genoemde rapportage.

Over de indicator

De indicator melkproductie per ha voedergewas (uitgedrukt in kg meetmelk per ha) beschrijft alle op het bedrijf geproduceerde melk, omgerekend naar kg meetmelk, per ha voedergewas. Eén kg meetmelk bevat 4% vet en 3,3% eiwit (fat- and protein-corrected milk, oftewel FPCM). De melkproductie met de werkelijke vet- en eiwitgehalten wordt omgerekend naar kg meetmelk.

De indicator melkproductie per melkkoe beschrijft alle op het bedrijf geproduceerde melk, omgerekend naar kg meetmelk, per gemiddeld aanwezige melkkoe.

Bron en getoonde groep bedrijven

De gegevens voor deze indicatoren zijn afkomstig uit het Bedrijveninformatienet (BIN) van Wageningen Social & Economic Research. Binnen het Bedrijveninformatienet verzamelt Wageningen Social & Economic Research bedrijfsgegevens over ongeveer 1.500 individuele land- en tuinbouwbedrijven. De verzamelde gegevens betreffen vooral financieel-economische en duurzaamheidsgegevens.

Alleen bedrijven in het Bedrijveninformatienet die binnen de definitie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vallen worden getoond. Voor deze bedrijven geldt dat ze minimaal 25.000 euro Standaardopbrengst hebben en 10 of meer ha cultuurgrond gebruiken. Voor het derogatiemeetnet geldt specifiek de voorwaarde dat de bedrijven zich voor derogatie hebben aangemeld. De getoonde informatie is afkomstig van de bedrijven in het derogatiemeetnet.