Vertrouwen - Melkveehouderij
|
Vertrouwen melkveehouders toegenomen maar onder het gemiddelde
|
5-6-2026
|
Het vertrouwen van melkveehouders is in het eerste kwartaal van 2026 toegenomen en bedraagt ruim 7 punten. De index blijft hiermee onder het langjarig gemiddelde van 11 punten.
|
De stemmingsindex, die al sterk afnam in het laatste kwartaal van 2025, daalde in het eerste kwartaal van 2026 nog een paar punten en kwam net onder het langjarig gemiddelde van 22,5 punten uit. De indicator met betrekking tot de verwachting voor de middellange termijn, die in het derde en vierde kwartaal van 2025 sterk daalde, herstelde zich in het eerste kwartaal van 2026 met 15 punten en kwam uit op iets minder dan -6 punten. De ontwikkeling van beide indexen, die samen de Agro Vertrouwensindex vormen, resulteert in een gezamenlijke toename van ruim 8 punten.
Stemmingsindex
De stemmingsindex was in 2024 aan schommeling onderhevig. In het vierde kwartaal van 2024 steeg hij aanzienlijk, en in 2025 nam hij steeds verder toe, naar bijna 41 punten in het derde kwartaal. In het laatste kwartaal van 2025 nam de index met 17 punten af, en in het eerste kwartaal van 2026 nog eens met bijna 2 punten. Daarmee zakt deze score net onder het langjarige gemiddelde, maar ze ligt wel boven het gemiddelde van alle land- en tuinbouwbedrijven. Hoewel dit niet is gevraagd aan de respondenten in deze enquête, is volgens sectordeskundige Jakob Jager de lage melkprijs de belangrijkste reden voor deze iets lagere stemmingsindex, hoewel de melkprijs wel iets toeneemt. Over de eerste twee maanden van 2026 neemt de totale melkaanvoer toe, zowel binnen Europa (+4,5%) als daarbuiten (in sommige landen 6 tot 10%). De totale kosten van mestafzet zullen toenemen, omdat er meer mestvolume moet worden afgezet, nu in 2026 de laatste stap in de derogatieafbouw wordt gezet. Waar de mestafzetkosten voor een gemiddeld melkveebedrijf in 2020 nog onder de 5.000 euro waren, is de verwachting nu dat deze in 2025 zijn toegenomen tot 25.000 euro. Voor 2026 komt daar nog eens 5.000 tot 10.000 euro bij, afhankelijk van het weer in het voorjaar en de prijsontwikkeling van mestafvoer. Door de vermindering van het aantal varkens zal er minder varkensmest worden afgezet. Deze vermindering is onvoldoende om de toename van de hoeveelheid af te zetten rundveemest te compenseren, maar helpt wel. De combinatie van al deze factoren leidt tot een stemmingsindex die licht afneemt en net onder het langjarig gemiddelde ligt.
Verwachtingen voor de middellange termijn
De toekomstverwachtingsindex, die in het derde en vierde kwartaal van 2025 al was gedaald, herstelde zich in het eerste kwartaal van 2026, en kwam uit op bijna -6 punten. Hiermee ligt deze index nog wel onder het langjarige gemiddelde van bijna 2 punten. Volgens sectordeskundige Jakob Jager komt dit herstel vooral doordat de melkveehouders een hogere melkprijs verwachten (de voorschotprijs ligt in april en mei al iets hoger). Ondanks de grotere melkaanvoer over de afgelopen maanden zijn de prijzen voor magere-melkpoeder wel gestegen, omdat er goede vraag naar is en men bereid is daar meer voor te betalen. De noteringen voor boter en volle-melkpoeder zijn wel gedaald. Opvallend is de hoge notering voor whey-eiwitpoeder. Die wordt veroorzaakt door de grote vraag naar proteïnedrankjes. Er is dus sprake van een tweedeling in de ontwikkeling van de zuivelnoteringen.
Conjunctuurindex terugkijkend
Door de sterk gedaalde melkprijs en de gestegen mestafzetkosten en vaste kosten in 2025 kijken de ondernemers in het eerste kwartaal van 2026 sterk negatief terug op de laatste twaalf maanden. Bijna alle indices scoren ruim onder het gemiddelde (de enige uitzondering is productie). In vergelijking met het vierde kwartaal van 2025 zijn ze enorm gedaald. De totale index is ruim -34 punten in het eerste kwartaal van 2026. Sinds de tweede helft van 2023 is hij niet meer zo laag geweest. Toen was de melkprijs gedaald tot 40 euro per 100 kg; nu ligt deze daar iets onder.
Conjunctuurindex vooruitblikkend
De melkveehouders zijn in het eerste kwartaal van 2026 aanzienlijk optimistischer geworden in hun verwachtingen voor de komende twaalf maanden. De index nam met bijna 24 punten toe in het eerste kwartaal. De ondernemers zijn op bijna alle onderdelen positiever of minder negatief geworden, behalve met betrekking tot de kosten. Dit heeft te maken met de stijgende kosten van mestafzet en hogere prijzen voor kunstmest en energie. De verwachting voor de melkprijs en daarmee de omzet en winst is het meest positief. Per saldo ligt de conjunctuurindex vooruitblikkend met -20 punten nog wel onder het gemiddelde van de periode 2013-2025 (-7 punten).
Voor actuele ontwikkelingen in de melkveehouderij kunt u ook de barometer agrarische sectoren raadplegen.
U kunt zich nu aanmelden om mee te doen aan deze enquête
Het is nu mogelijk om u aan te melden voor deelname aan deze enquête, mits u een primair agrarisch bedrijf heeft. Dat wordt u van harte aanbevolen door ASR real estate, Wageningen Social & Economic Research en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Ga naar de website van Wageningen Social & Economic Research, uitvoerder van dit onderzoek, en vul uw gegevens hier in.
|