Fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet is sinds 2015 voornamelijk afkomstig uit dierlijke mest, terwijl in de jaren ervoor ook ongeveer 3 kg per ha afkomstig was uit fosfaatkunstmest. De totale fosfaatbemesting laat in de periode 2006 tot en met 2024 een dalende trend zien: van gemiddeld 100 kg per ha in 2006 naar 67 kg per ha in 2024 (-33%). Deze dalende trend is zichtbaar in alle regio’s.
Sinds 15 mei 2014 mag op bedrijven in het derogatiemeetnet geen fosfaatkunstmest meer worden gebruikt. Het aandeel fosfaatbemesting uit dierlijke mest is daardoor verder toegenomen tot gemiddeld 99% in de jaren 2015 tot en met 2020. Sinds 2021 gaat het om een aandeel van 98%. De fosfaatbemesting uit overige organische mest is zeer beperkt op bedrijven in het derogatiemeetnet. In de periode 2021 tot en met 2024 ging het om afgerond 1 kg per ha.
Verdere daling fosfaatbemesting in 2024
De totale fosfaatbemesting voor alle bedrijven in het derogatiemeetnet vertoont over de hele periode 2006-2024 een dalende trend (-33%). Vanaf 2020 stabiliseert de fosfaatbemesting zich een aantal jaren rond een niveau van 73 kg per ha. In 2024 daalt het fosfaatbemestingsniveau verder naar 67 kg per ha. De afnemende trend in de totale fosfaatbemesting over de gehele periode 2006 tot en met 2024 is het gevolg van een daling van de toelaatbare fosfaatbemesting per ha door verlaging van de fosfaatgebruiksnormen en het feit dat de fosfaatgebruiksnormen per 2010 afhankelijk werden gemaakt van de fosfaattoestand van de bodem (fosfaatdifferentiatie). In de periode 2009 tot en met 2014 gold voor bedrijven uit het derogatiemeetnet dat de fosfaatbemesting gemiddeld voor 96-97% bestond uit dierlijke mest. In 2006 lag dit aandeel gemiddeld op 88%. De oorzaak van het hogere aandeel dierlijke mest was een daling van de gemiddelde fosfaatkunstmestbemesting in de periode 2006 tot en met 2009 van gemiddeld 11 naar gemiddeld 3 kg per ha.Sinds 15 mei 2014 mag op bedrijven in het derogatiemeetnet geen fosfaatkunstmest meer worden gebruikt. Het aandeel fosfaatbemesting uit dierlijke mest is daardoor verder toegenomen tot gemiddeld 99% in de jaren 2015 tot en met 2020. Sinds 2021 gaat het om een aandeel van 98%. De fosfaatbemesting uit overige organische mest is zeer beperkt op bedrijven in het derogatiemeetnet. In de periode 2021 tot en met 2024 ging het om afgerond 1 kg per ha.
Gemiddeld
De gemiddelde fosfaatbemesting per ha op bedrijven in het derogatiemeetnet laat een dalende trend zien sinds 2006. In 2024 bedraagt de totale bemesting 67 kg per ha.
Herkomst
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat voornamelijk uit fosfaat uit dierlijke mest.
Regio
De gemiddelde fosfaatbemesting per ha op bedrijven in het derogatiemeetnet is in 2024 in alle regio’s gedaald ten opzichte van 2023, met uitzondering van de Lössregio. De gemiddelde fosfaatbemesting in 2024 is met 58 kg per ha het laagst in de regio Zand Midden/Zuid.
Zandregio - Midden/Zuid
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat bijna volledig uit fosfaat uit dierlijke mest.
Zandregio - Noord
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat bijna volledig uit fosfaat uit dierlijke mest.
Kleiregio
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat bijna volledig uit fosfaat uit dierlijke mest.
Veenregio
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat bijna volledig uit fosfaat uit dierlijke mest.
Lössregio
De fosfaatbemesting op bedrijven in het derogatiemeetnet bestaat bijna volledig uit fosfaat uit dierlijke mest.
Regionale verschillen in fosfaatbemesting
In de regio Zand Midden/Zuid neemt de gemiddelde fosfaatbemesting geleidelijk af van 98 kg per ha in 2006 naar 58 kg per ha in 2024. In de regio Zand Noord is de daling in de periode 2006 tot en met 2024 minder groot. De fosfaatbemesting gaat daar van 98 kg naar 72 kg per ha in 2024. In de Kleiregio daalt de fosfaatbemesting van 101 kg per ha in 2006 naar 71 kg per ha in 2024. De daling in de Veenregio is het grootst, van 102 kg per ha in 2006 naar 69 kg per ha in 2024. Na een stijging van de fosfaatbemesting op bedrijven in de Lössregio in de eerste jaren van het derogatiemeetnet varieerde de fosfaatbemesting daarna per jaar. In 2024 was de gemiddelde fosfaatbemesting op bedrijven in de Lössregio van het derogatiemeetnet 69 kg per ha.De resultaten op deze pagina zijn berekend op basis van gegevens van juni 2024, hetzelfde peilmoment als het basismeetnet van LMM. Dit is na het verschijnen van de rapportage ‘Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2024’(externe link). Daardoor kunnen de uitkomsten beperkt afwijken van de cijfers zoals gepubliceerd in hiervoor genoemde rapportage.
Over de indicator
Deze indicator beschrijft de totale hoeveelheid fosfaat uit meststoffen die per ha cultuurgrond wordt gebruikt. Er zijn drie typen meststoffen: kunstmest, dierlijke mest (inclusief weidemest) en overige organische meststoffen. De totale hoeveelheid gebruikte mest op bedrijfsniveau wordt berekend als:Mestgebruik bedrijf = Productie + Beginvoorraad – Eindvoorraad + Aanvoer – Afvoer.
De productie van dierlijke mest wordt bepaald aan de hand van de aantallen dieren per diercategorie en de excretie per dier (norm of bedrijfsspecifieke berekening). De begin- en eindvoorraden en aan- en afvoer van meststoffen worden bepaald aan de hand van de opgave in het BIN. De nutriëntengehalten worden specifiek per bedrijf gehanteerd indien voorhanden. Zo niet, dan worden er forfaitaire normen gebruikt.
Bron en getoonde groep bedrijven
De gegevens voor de indicatoren zijn afkomstig uit het Bedrijveninformatienet (BIN) van Wageningen Social & Economic Research. Binnen het Bedrijveninformatienet verzamelt Wageningen Social & Economic Research bedrijfsgegevens over ongeveer 1.500 individuele land- en tuinbouwbedrijven. De verzamelde gegevens betreffen vooral financieel-economische zaken en duurzaamheid.Alleen bedrijven in het Bedrijveninformatienet die binnen de definitie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vallen worden getoond. Voor deze bedrijven geldt dat ze minimaal 25.000 euro Standaardopbrengst hebben en 10 of meer ha cultuurgrond gebruiken. Voor het derogatiemeetnet geldt specifiek de voorwaarde dat de bedrijven zich voor derogatie hebben aangemeld. De getoonde informatie is afkomstig van de bedrijven in het derogatiemeetnet.