Fosfaatbemesting op staldierbedrijven

Laatste update: 17 december 2024 Update frequentie: Jaarlijks

Daling in het gebruik van fosfaatmeststoffen op staldierbedrijven in de Zandregio in 2023

Circa 94% van de fosfaatbemesting op staldierbedrijven waar het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) op is gericht, is afkomstig van dierlijke mest. Daarnaast gebruiken de staldierbedrijven ook een kleine hoeveelheid fosfaat uit kunstmest en overige organische meststoffen. De fosfaatbemesting is in 2023 (65 kg fosfaat per ha) licht afgenomen ten opzichte van het voorgaande jaar (2022: 67 kg fosfaat per ha) en is lager in vergelijking met het vijfjarig gemiddelde van de periode 2018-2022 (69 kg fosfaat per ha).

Gemiddeld

Grafiek wordt geladen...
Het gemiddelde fosfaatgebruik per ha op staldierenbedrijven daalt in de tijd en bedroeg vanaf 2019 minder dan 75 kg fosfaat per ha. Het jaar 2023 betreft voorlopige cijfers.

Herkomst

Grafiek wordt geladen...
Circa 94% van de fosfaatbemesting is afkomstig uit dierlijke mest. Daarnaast gebruiken de staldierbedrijven ook een kleine hoeveelheid fosfaat uit kunstmest en overige organische meststoffen.

In 2023 werd op staldierbedrijven in de Zandregio gemiddeld 61 kg fosfaat met dierlijke mest en 3 kg fosfaat/ha met kunstmest toegediend. Daarnaast is gemiddeld 1 kg fosfaat uit overige organische meststoffen per ha bemest in 2023. Het totale fosfaatgebruik uit dierlijke mest daalde fors in de periode 2006-2023. Procentueel is het fosfaatgebruik uit kunstmest nog sterker gedaald. Bij fosfaatgebruik uit overige organische meststoffen zijn sterke schommelingen te zien door de jaren heen. Dat is mogelijk het gevolg van het feit dat slechts een beperkt aantal bedrijven die bron van fosfaat in wisselende hoeveelheden toepast.

In de periode 2006-2023 is het gebruik van fosfaatkunstmest sterk gereduceerd. Vanaf de introductie van het gebruiksnormenstelsel in 2006 is die afname goed zichtbaar. Dat stelsel maakt geen onderscheid meer in de herkomst van de fosfaatmeststof, terwijl het oude MINAS-stelsel (1998-2005) dit onderscheid wel maakte. De steeds stringentere normen voor fosfaat en de ruime beschikbaarheid van fosfaat uit dierlijke mest laten geen of weinig ruimte voor fosfaat uit kunstmest. Staldierbedrijven zonder derogatie met teelt van marktbare gewassen, zullen soms wel fosfaat uit kunstmest gebruiken.

Over de indicator

Deze indicator beschrijft de totale hoeveelheid fosfaat uit meststoffen die per ha cultuurgrond wordt gebruikt. Er zijn 3 typen meststoffen: kunstmest, dierlijke mest (inclusief weidemest) en overige organische meststoffen. De totale hoeveelheid gebruikte mest op bedrijfsniveau wordt berekend als:

Mestgebruik bedrijf = Productie + Beginvoorraad – Eindvoorraad + Aanvoer – Afvoer.

De productie van dierlijke mest wordt bepaald uit de aantallen dieren per diercategorie en de excretie per dier (norm of specifieke berekening). Begin- en eindvoorraden en aan- en afvoer van meststoffen worden bepaald aan de hand van de opgave in het Bedrijveninformatienet. De nutriëntengehalten worden specifiek per bedrijf gehanteerd indien voorhanden en anders worden forfaitaire normen gebruikt.

Bron en getoonde groep bedrijven

De gegevens voor beide indicatoren zijn afkomstig uit het Bedrijveninformatienet van Wageningen Social & Economic Research. Binnen het Bedrijveninformatienet verzamelt Wageningen Social & Economic Research bedrijfsgegevens over ongeveer 1.500 individuele land- en tuinbouwbedrijven. De verzamelde gegevens betreffen vooral financieel-economische en duurzaamheidsgegevens.

Alleen bedrijven in het Bedrijveninformatienet die binnen de definitie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vallen, worden getoond. Voor de bedrijven geldt dat ze minimaal 25.000 euro Standaardopbrengst hebben en 10 of meer ha cultuurgrond gebruiken.