Rustgewassen op akkerbouwbedrijven
Laatste update: 31 juli 2026 Update frequentie: Jaarlijks
Het aandeel rustgewassen in het bouwplan op akkerbouwbedrijven binnen de doelpopulatie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) ligt al jaren rond de 40%. In 2025 is het aandeel rustgewassen gemiddeld 1,5 procentpunt hoger dan het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren. Er zijn grote verschillen tussen akkerbouwbedrijven. Hoewel gemiddeld genomen op ongeveer 41% van het bedrijfsareaal rustgewassen geteeld worden, heeft 20% van de akkerbouwers een aandeel rustgewassen van maximaal 20%. Daarnaast heeft ook 20% van de akkerbouwers een aandeel van minimaal 64%. Zij telen dus merendeels rustgewassen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in het Oldambt, waar vrijwel alleen granen verbouwd worden.
Aandeel
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
Het aandeel rustgewassen in het bouwplan op akkerbouwbedrijven is gemiddeld 42% voor de periode 2000-2025. In de eerste helft van de periode was dit vaker boven het gemiddelde en in de tweede helft van de periode vaker onder het gemiddelde van de gehele periode.
Spreiding
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
De spreiding in het aandeel rustgewassen is de afgelopen jaren redelijk stabiel. In 2025 is de mediaan (middelste waarneming) 40,1%.
Gewassen
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
De laatste tien jaren nam het gewas gras als rustgewas op akkerbouwbedrijven in omvang toe en nam de omvang van akkerbouwmatige rustgewassen af. In 2025 is een toename te zien van akkerbouwmatige rustgewassen naar gemiddeld 24,3 ha per bedrijf.
Regio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In de Zandregio vormen rustgewassen ongeveer 33% van het bedrijfsareaal, terwijl dit percentage in de Klei- en Lössregio aanzienlijk hoger ligt met respectievelijk 46% en bijna 51%.
Er zijn grote regionale verschillen. In de Zandregio vormen rustgewassen 33% van het bedrijfsareaal, terwijl dit percentage in de Klei- en Lössregio aanzienlijk hoger ligt. In 2025 bestaat in deze regio’s respectievelijk 46% en 51% van het areaal uit rustgewassen.
Zandregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
Het aandeel rustgewassen op akkerbouwbedrijven in de Zandregio neemt geleidelijk af van 38% in 2006 naar 33% in 2025, al is de laatste jaren sprake van een lichte toename.
Kleiregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
Het aandeel rustgewassen op akkerbouwbedrijven in de Kleiregio ligt al jaren rond de 45%.
Lössregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
Het aandeel rustgewassen op akkerbouwbedrijven in de Lössregio ligt al jaren rond de 50%.
Over de indicator
Deze indicator geeft inzicht in het areaal en het aandeel rustgewassen in het bouwplan van akkerbouwbedrijven, gebaseerd op gegevens uit de CBS-Landbouwtelling. Onder rustgewassen vallen granen, graszaad, groenbemesters, braakliggend land, handelsgewassen, grasland en voedergewassen. Deze gewassen spelen een belangrijke rol bij het verbeteren van de bodemkwaliteit en het bevorderen van een gezonde waterhuishouding.Bron
Het CBS verzamelt gegevens over het gewasareaal voor de Landbouwtelling door jaarlijks vragenlijsten uit te sturen naar agrarische bedrijven in Nederland (de zogenoemde Gecombineerde Opgave). Landbouwbedrijven geven hierop gedetailleerde informatie over de grootte en samenstelling van hun gewasareaal, inclusief het aantal ha per gewas. De gegevensverzameling is verplicht, zodat een nauwkeurig en compleet overzicht van de Nederlandse landbouw kan worden verkregen.Alleen bedrijven die binnen de definitie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vallen, worden getoond. Voor deze bedrijven geldt dat ze minimaal 25.000 euro Standaardopbrengst moeten hebben en 10 ha of meer cultuurgrond moeten bezitten of in gebruik moeten hebben.