Bedrijfsomvang grond op melkveebedrijven
Laatste update: 31 juli 2026 Update frequentie: Jaarlijks
Sinds 2000 groeit het gemiddelde bedrijfsareaal van melkveebedrijven binnen de doelpopulatie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) gestaag in alle grondsoortregio’s. Ook in 2025 neemt het gemiddelde areaal verder toe: melkveebedrijven hebben gemiddeld 65,1 ha per bedrijf, wat een stijging is van 2,2% ten opzichte van 2024.
Gemiddelde
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
De oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven groeit de laatste jaren met ongeveer 2-3% per jaar, tot gemiddeld 65,1 ha in 2025.
Spreiding
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
De spreiding in oppervlakte cultuurgrond tussen melkveebedrijven neemt langzaam toe, waarbij met name het 80e percentiel steeds hoger komt te liggen.
Grootteklasse
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
Het aantal melkveebedrijven met meer dan 100 ha cultuurgrond neemt langzaam toe, terwijl het aantal bedrijven met minder dan 100 ha cultuurgrond langzaam afneemt. De grootste krimp heeft in de periode 2000-2025 plaatsgevonden bij bedrijven met minder dan 50 ha.
Regio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In alle regio’s groeit in 2025 het oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven ten opzichte van het voorgaande jaar.
Steeds grotere melkveebedrijven
Melkveebedrijven worden steeds groter. Bedrijven kopen of pachten meer grond, en kleinere bedrijven stoppen vaker. Mede door het stoppen van kleinere bedrijven, verschuift de gemiddelde bedrijfsomvang naar boven. Dit is ook duidelijk terug te zien in de grootteklassen. Met name kleine bedrijven met minder dan 50 ha nemen af, terwijl bedrijven met meer dan 100 ha juist toenemen. De spreiding neemt toe, waarbij de 20% grootste bedrijven (80e percentiel) 83% groter zijn geworden tussen 2000 en 2025, en de kleine bedrijven (20e percentiel over diezelfde periode 67% zijn gegroeid.Regionale verschillen
In alle regio’s neemt de oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven gestaag toe, met een groei in de mediaan die varieert van 63% in de Lössregio tot 74% in de Zandregio. De Klei- en Veenregio zitten daartussenin met beide 68%. In 2025 laat de Lössregio een stijging in de mediaan zien na twee jaren van daling. Door het relatief beperkte aantal melkveebedrijven in deze regio heeft het stoppen van bedrijven direct invloed op de cijfers.Zandregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In de Zandregio groeit het mediane oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven tussen 2000 en 2025 met 74%, en het 80e percentiel met 82%.
Kleiregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In de Kleiregio groeit het mediane oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven tussen 2000 en 2025 met 68% en het 80e percentiel met 82%.
Veenregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In de Veenregio groeit het mediane oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven tussen 2000 en 2025 met 69% en het 80e percentiel met 86%.
Lössregio
De grafieken op deze pagina zijn visueel gepresenteerd en zijn niet goed leesbaar met screenreaders.
Grafiek wordt geladen...
In de Lössregio groeit het mediane oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven tussen 2000 en 2025 met 63% en het 80e percentiel met 95%.
Over de indicator
Deze indicator laat zien hoeveel ha cultuurgrond een gemiddeld landbouwbedrijf gebruikt. Voor melkveebedrijven wordt daarnaast ook de oppervlakte niet-landbouwgrond, zoals natuurterreinen, meegenomen. De gegevens zijn afkomstig uit de CBS-Landbouwtelling.Wat wordt bedoeld met cultuurgrond en niet-landbouwgrond?
- Cultuurgrond verwijst naar grond die geschikt is voor landbouw, zoals akkers en weilanden.
- Niet-landbouwgrond, zoals natuurterreinen, wordt pas sinds 2006 geregistreerd en is specifiek voor melkveebedrijven relevant.
Sommige bedrijven gebruiken ook grond in het buitenland, maar deze wordt niet meegenomen in de indicator. Dit komt doordat het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) zich richt op de impact van het Nederlandse mestbeleid. Grondpercelen in het buitenland die door steekproefbedrijven worden gebruikt, worden afzonderlijk in het Bedrijveninformatienet geregistreerd. Ook het gebruik van nutriënten (via bemesting en beweiding) en onttrekkingen van nutriënten (via geoogste gewassen) op gronden in het buitenland worden zo goed mogelijk vastgelegd. Met deze registraties is het mogelijk om het nutriëntengebruik en bodemoverschotten specifiek te berekenen voor de cultuurgrond die onder de Nederlandse wetgeving valt.
Bron
Het CBS verzamelt gegevens over het gewasareaal voor de Landbouwtelling door jaarlijks vragenlijsten uit te sturen naar agrarische bedrijven in Nederland (de zogenoemde Gecombineerde Opgave). Landbouwbedrijven geven hierop gedetailleerde informatie over de grootte en samenstelling van hun gewasareaal, inclusief het aantal ha per gewas. De gegevensverzameling is verplicht, zodat een nauwkeurig en compleet overzicht van de Nederlandse landbouw kan worden verkregen.Alleen bedrijven die binnen de definitie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) vallen, worden getoond. Voor deze bedrijven geldt dat ze minimaal 25.000 euro Standaardopbrengst moeten hebben en 10 ha of meer cultuurgrond moeten bezitten of in gebruik moeten hebben.