Beleidseffecten van de voedselvisie in de melkveehouderij

Laatste update: 19 februari 2025 Update frequentie: Jaarlijks

Voortgang op de doelen voor kringlooplandbouw, natuurinclusiviteit en korte ketens

In de Voedselvisie staan drie doelen op het niveau van beleidseffecten. De pijlers zijn natuurinclusieve landbouw, kringlooplandbouw en korte ketens. Om beleidseffecten in beeld te brengen worden voor deze drie doelen diverse indicatoren gemonitord. Op deze pagina zijn de indicatoren per doel terug te vinden.

Kringlooplandbouw

“Het efficiënt produceren van voedsel in kringlopen, zodat schade aan het ecosysteem (water, bodem, lucht) voorkomen en hersteld wordt. Kringlopen van grondstoffen en hulpbronnen zijn op een zo laag mogelijk – lokaal, nationaal of internationaal – schaalniveau gesloten.”

Het beleidsdoel van de provincie Noord-Holland is dat kringlopen in 2030 op zo laag mogelijk niveau zijn gesloten door middel van kringlooplandbouw. Een set indicatoren voor het beleidseffect Kringlooplandbouw is in ontwikkeling (de zogenaamde KPI-K). Zodra deze beschikbaar is voor de provincie Noord-Holland, worden deze via deze website beschikbaar gesteld. Landelijk vindt de ontwikkeling plaats op monitoring waarbij de indicatoren voor kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw worden geïntegreerd. Totdat hierop meer duidelijkheid komt, worden hier de indicatoren nog afzonderlijk getoond.

Milieubelasting

Grafiek wordt geladen...

De grootste milieubelasting op melkveebedrijven in Noord-Holland vindt in 2022 plaats richting de bodem en het oppervlaktewater. Voor grondwater is de milieubelasting relatief het laagst.

Fosfaatbedrijfsoverschot

Grafiek wordt geladen...

Het fosfaatbodemoverschot schommelt tussen jaren. Het jaar 2023 is op basis van voorlopige cijfers. In 2023 daalt het fosfaatbodemoverschot. Een hogere opbrengst van grasland in combinatie met een lager fosfaatgehalte in het gras hebben geleid tot een hogere productie (inclusief voorraadvorming) van fosfaat in het plantaardig product.

Stikstofbodemoverschot

Grafiek wordt geladen...

Het stikstofbodemoverschot op melkveebedrijven in Noord-Holland daalt in 2023 naar 127kg N per ha. Het jaar 2023 is op basis van voorlopige cijfers.

Eiwit van eigen land

Grafiek wordt geladen...

Melkveebedrijven in Noord-Holland hebben een hoger aandeel eiwit van eigen land in het rantsoen dan bedrijven in de rest van Nederland. In 2022 komt gemiddeld 62% van het vervoederde eiwit van gewassen die op het bedrijf zelf geteeld worden. Bij melkveebedrijven in de rest van Nederland ligt dit aandeel 4 procentpunten lager. Het aandeel is lager dan in eerdere jaren, dit wordt mede veroorzaakt door het natte weer en de de zware eerste snede die van mindere kwaliteit was.

Broeikasgasuitstoot

Grafiek wordt geladen...

Melkveebedrijven in Noord-Holland hebben gemiddeld over de laatste vier jaar (2019-2022) een hogere uitstoot van broeikasgassen per kg afgeleverde meetmelk dan melkveebedrijven in de rest van Nederland.

Ammoniakuitstoot

Grafiek wordt geladen...

De ammoniakuitstoot bij de aanwending van dierlijke mest is verantwoordelijk voor ruim 50% van de ammoniakuitstoot in de melkveehouderij. De uitstoot uit stal- en opslag heeft ongeveer een aandeel van 45%. Dit aandeel is relatief gezien het meest gestegen ten opzichte van het niveau aan het begin van deze eeuw.

Natuurinclusieve landbouw

“Een ecologisch houdbare vorm van voedselproductie. Het maakt gebruik van wat de natuur op, om en onder het bedrijf te bieden heeft (het ‘natuurlijk kapitaal’), versterkt de biodiversiteit op en rond het boerenland en belast de natuur zo min mogelijk.”

Het beleidsdoel van de provincie is dat de grondgebonden landbouw in 2030 natuurinclusief is.

Op dit moment is op landelijk niveau een methode in ontwikkeling om de natuurinclusiviteit van agrarische bedrijven te meten (WUR in samenwerking met het Louis Bolk Instituut). De methode is gebaseerd op de al ontwikkelde Kritische Prestatie-indicatoren voor kringlooplandbouw (KPI-K-indicatoren). De indicatoren voor natuurinclusiviteit en de KPI-K-indicatoren zullen tot één set indicatoren worden geïntegreerd. Zodra deze beschikbaar is voor de provincie Noord-Holland, worden deze via deze website beschikbaar gesteld.

Biologische landbouw

Grafiek wordt geladen...

In 2023 is in Noord-Holland bijna 5% van de melkkoeien biologisch gehouden. Dit aandeel is hoger dan in de rest van Nederland.

Natuurbeheer

Grafiek wordt geladen...

In 2023 zijn er in de provincie Noord-Holland 320 melkveebedrijven met natuurbeheer.

Gewasbescherming, werkzame stof

Grafiek wordt geladen...

Gewasbescherming in de melkveehouderij is vooral gericht op het bestrijden van onkruid (herbiciden). De laatste jaren maken die herbicden ongeveer 95% uit van het totale middelengebruik.

Gewasbescherming, milieubelasting

Grafiek wordt geladen...

De grootste milieubelasting op melkveebedrijven in Noord-Holland vindt in 2022 plaats richting de bodem en het oppervlaktewater. Voor grondwater is de milieubelasting relatief het laagst.

Blijvend grasland

Grafiek wordt geladen...

Het aandeel blijvend grasland in de totale oppervlakte cultuurgrond op melkveebedrijven in Noord-Holland is in 2023 55%. Dat aandeel in de rest van Nederland is hoger, namellijk (61%).

Korte keten

“Een korte keten is een toeleveringsketen met een beperkt aantal marktdeelnemers die zich inzetten voor samenwerking, lokale economische ontwikkeling en nauwe geografische en sociale betrekkingen tussen voedselproducenten, -verwerkers en consumenten.”

Het beleidsdoel van de provincie is dat in Noord-Holland in 2030 25% van het voedsel dat gegeten wordt uit de regio afkomstig is. Op dit moment zijn er nog geen gegevens beschikbaar waarmee de realisatie van dit beleidsdoel gevolgd kan worden. Nieuwe indicatoren voor het beleidseffect Korte keten zijn via de Landelijke Samenwerking Korte Keten (LSKK) in ontwikkeling. Zodra deze beschikbaar is voor de provincie Noord-Holland, worden deze via deze website beschikbaar gesteld.

Aandeel bedrijven korte keten

Grafiek wordt geladen...

Het aandeel melkveebedrijven in Noord-Holland met opbrengsten uit korte ketens is fors hoger dan bij melkveebedrijven in de rest van Nederland.

Omzetklasse korte keten

Grafiek wordt geladen...

Een kwart van de melkveebedrijven in Noord-Holland met een omzet uit korte ketens geeft aan dat deze omzet meer dan 50% is van de totale omzet in 2023. Dat is een aanzienlijke daling ten opzichte van 2017.